Δρ.Θ.Λιόλιος

Πριν λίγα χρόνια έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 95 ετών ο Έντουαρντ Τέλλερ, γνωστός σε όλους ως “ο πατέρας της βόμβας υδρογόνου”

Η εικόνα που έχει ο μέσος πολίτης για τον Δρ. Τέλλερ είναι αυτή που οι διάφορες οργανώσεις για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων έχουν καλλιεργήσει, δηλαδή του πολεμοχαρούς και ανήθικου που στιγμάτισε με την παρουσία του την παγκόσμια επιστήμη.

Η ενασχόλησή μου με την πυρηνική αστροφυσική και τη φυσική των πυρηνικών όπλων με έφερε μοιραία σε στενή επαφή με τις εργασίες και το έργο του και θεωρώ υποχρέωσή μου να καταθέσω μερικές σκέψεις σε όσους Έλληνες  θα ήθελαν να δουν μια άλλη πτυχή του γνωστού επιστήμονα.

Ο Δρ.Έντουαρντ Τέλλερ γεννήθηκε σε μια μεσοαστική οικογένεια της Ουγγαρίας ενώ σπούδασε και εργάστηκε στη Γερμανία υπό την επίβλεψη του καθηγητή Βέρνερ Χάιζεμπεργκ (γνωστό από την αρχή της απροσδιοριστίας). Κατόπιν έφυγε από τη ναζιστική Γερμανία για να εργαστεί στη Δανία κοντά σε μια μεγαλοφυΐα της θεωρητικής φυσικής το Νίλς Μπόρ. Ήταν αυτός που οδήγησε με το αυτοκίνητό του τον Λέο Ζιλάρντ και Άλμπερτ Άΐνσταιν στο Ρούσβελτ για να τον πείσουν ότι αν οι ΗΠΑ δεν κατασκεύαζαν πρώτοι την πυρηνική βόμβα οι Γερμανοί και ο Χάιζεμπεργκ ίσως κέρδιζαν την πυρηνική κούρσα. Όπως θα πει ο ίδιος αργότερα, πήγε και αυτός εκεί όχι γιατί η άποψη του είχε καμία βαρύτητα στο Ρούσβελτ αλλά γιατί κανείς από τους άλλους δύο δεν ήξερε να οδηγεί!

Dr.Edward Teller

Σε πολύ νεαρή ηλικία έχασε το δεξί του πόδι σε ένα οδικό ατύχημα και το βάδισμά του μαζί με τη βαριά του ουγγρική προφορά των αγγλικών άφηναν πίσω του μια μόνιμη εντύπωση. Ο Δρ.Τέλλερ δεν έπαιξε σημαντικό ρόλο στην κατασκευή της πρώτης πυρηνικής βόμβας. Ο Δρ. Οπενχάιμερ (Διευθυντής του σχεδίου Μανχάταν που κατασκεύασε την πρώτη πυρηνική βόμβα) δεν τον συμπαθούσε ιδιαίτερα εξ’ αιτίας της εμμονής του Δρ. Τέλλερ με την συσκευή “Σούπερ” όπως αποκαλούσε την βόμβα Υδρογόνου. Ο Δρ. Τέλλερ πίστευε ότι το σχέδιο Μανχάταν έπρεπε εξ’αρχής να εστιαστεί στη θερμοπυρηνική έκρηξη και όχι στην έκρηξη σχάσης. Για το λόγο αυτό ο Δρ. Οπενχάιμερ έδωσε την διεύθυνση της ομάδας θεωρητικής φυσικής του σχεδίου Μανχάταν στον Δρ. Χάνς Μπίτε, ο οποίος έφερε σε πέρας το δύσκολο έργο της αρχιτεκτονικής της βόμβας.

Ο Δρ.Χάνς Μπίτε, ο οποίος είναι πλέον κάτοχος του βραβείου Νόμπελ στην πυρηνική αστροφυσική και πέθανε πρόσφατα, δεν συμπάθησε ποτέ τον Δρ.Τέλλερ. Συγκεκριμένα, σε συνεργασία με τον Οπενχάιμερ, πίεσε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να μη δεχτεί την πρόταση κατασκευής της βόμβας Υδρογόνου που ο Δρ.Τέλλερ είχε υποβάλλει. Όλες αυτές όμως οι προσπάθειες στοίχισαν την καριέρα του Οπενχάιμερ και δεν εμπόδισαν καθόλου το σχέδιο του Δρ.Τέλλερ το οποίο ενίσχυσε η ταχύτατη πυρηνικοποίηση της Ρωσίας.

Αφού λοιπόν ο αντίπαλός του ο Δρ.Οπενχάιμερ ανέλαβε μεταπολεμικά το εργαστήριο όπλων του Λός Άλαμος ο Δρ.Τέλλερ πέτυχε να ιδρύσει το δικό του εργαστήριο (γνωστό ως Λόρενς Λίβερμορ) το οποίο εστίασε αποκλειστικά στην κατασκευή της βόμβας υδρογόνου. Η βόμβα αυτή σχεδιάστηκε σε συνεργασία με τον Δρ.Στάνισλαβ Ούλαμ του οποίου όμως η συνεισφορά επισκιάστηκε από την προσωπικότητα του Δρ.Τέλλερ. Κανείς άλλος αμερικανός επιστήμονας, ούτε ο ίδιος ο Οπενχάιμερ, δεν έλαβε τόσες τιμές και αξιώματα από την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του υπήρξε μόνιμος επιστημονικός σύμβουλος των προέδρων των ΗΠΑ σε θέματα όπλων υψηλής ενέργειας ενώ δίδαξε στα σημαντικότερα πανεπιστήμια των ΗΠΑ. Για τους εντός των τειχών η σφραγίδα του Δρ.Τέλλερ ήταν προφανής σε όλα τα σημαντικά οπλικά επιτεύγματα των ΗΠΑ, τους πυρηνικούς πυραύλους υποβρυχίων, την αντιβαλλιστική ασπίδα, τα μίνι-πυρηνικά, τα μη θανατηφόρα όπλα. Το εργαστήριό του Δρ.Τέλλερ διέθετε επιστήμονες με την ειδικότητα “Διδάκτωρ Θανατολογίας”, με σκοπό την μεγιστοποίηση των θανατηφόρων αποτελεσμάτων των όπλων.

Απονομή του μεταλλίου της ελευθερίας στον Δρ.Ε.Τέλλερ

Ο Δρ.Έντουαρντ Τέλλερ προκαλούσε ανάμικτα αισθήματα δέους θαυμασμού και φόβου σε όποιον γνώριζε την ιδιότητά του. Όμως αν κανείς διαβάσει τις επιστημονικές του δημοσιεύσεις του και ιδιαίτερα αυτές που έκανε στην πυρηνική αστροφυσική θα διακρίνει μια μεγαλοφυΐα.

Και ενώ οι ΗΠΑ αναθεματίζουν τους ανατολίτες οπλικούς επιστήμονες, ηρωοποιούν τους δικούς τους και τους προβάλουν ως υπόδειγμα. Μέσα στη θάλασσα των βραβείων που του έχει απονείμει η κυβέρνηση των ΗΠΑ, μόλις ο πρόεδρος Μπους έμαθε ότι το τέλος του Δρ.Τελλερ ήταν θέμα λίγων εβδομάδων (λόγω βαρύτατου εγκεφαλικού) του απένειμε τη μεγαλύτερη διάκριση του αμερικανικού έθνους, το προεδρικό μετάλλιο της ελευθερίας. Λίγο καιρό πριν το θάνατό του ο Ούγγρος πρόεδρος του είχε απονείμει ένα αντίστοιχο μετάλλιο αποκαλώντας τον υπόδειγμα Ούγγρου επιστήμονα.

Η αλήθεια είναι ότι χωρίς αυτόν σήμερα οι ΗΠΑ θα είχαν μόνο ένα πυρηνικό οπλοστάσιο σχάσης όπως η Κίνα, η Ινδία και το Πακιστάν. Η απώλεια του Δρ.Έντουαρντ Τέλλερ αφήνει σήμερα ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην πυρηνική φυσική ενώ, δεν μειώνει καθόλου τον κίνδυνο εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων όπως πολλοί ίσως βιαστούν να πιστέψουν. Η υποκρισία των μεγάλων δυνάμεων θα συνεχιστεί κατηγορώντας τις επίτοκες πυρηνικές χώρες, αλλά παράλληλα αναζητώντας τους πιο ικανούς θεωρητικούς φυσικούς για να δουλέψουν στα τρία μεγάλα εργαστήρια όπλων που διαθέτουν.

Ο καλύτερος τρόπος για να κλείσει αυτός ο επικήδειος είναι με τα ίδια τα λόγια του Δρ.Τέλλερ που είπε λίγο πριν το θάνατό του «Ότι έκανα το έκανα γιατί έπρεπε να γίνει. Αν κάποιοι το εκτιμήσουν και με θυμούνται τότε θα είμαι ικανοποιημένος…»

Διαβάστε κρίσιμες μελέτες στον έλεγχο όπλων στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

]]> http://armscontrol.wordpress.com/2009/12/08/ted-teller-post-morte/feed/ 0 ΑrmsControlCenter Theodore Liolios Dr.Edward Teller teller_medal ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΠΛΩΝ http://armscontrol.wordpress.com/2009/10/07/usma-west-point/ http://armscontrol.wordpress.com/2009/10/07/usma-west-point/#comments Wed, 07 Oct 2009 18:08:27 +0000 ΑrmsControlCenter http://armscontrol.wordpress.com/?p=120 ]]>

Δρ.Θ.Λιόλιος

Η Στρατιωτική Ακαδημία των ΗΠΑ βρίσκεται περίπου ογδόντα χιλιόμετρα βόρεια της Νέας Υόρκης κοντά στον ποταμό Χάντσον. Τα κτίρια της σχολής καταλαμβάνουν έναν μικρό μόνο χώρο από τα εξήντα τέσσερα στρέμματα που διαθέτει.

Η Στρατιωτική Ακαδημία των ΗΠΑ στο West Point θεωρείται σήμερα η πιο αξιόλογη στρατιωτική ακαδημία στον κόσμο. Επιτυγχάνει την αποστολή της διαμορφώνοντας την προσωπικότητα των δοκίμων της διανοητικά, σωματικά, στρατιωτικά, ηθικά, πνευματικά και κοινωνικά. Οι φοιτητές της, που αποτελούν το Σώμα των Δοκίμων, αριθμούν περίπου 4.400 ενώ κάθε χρόνο περίπου 1000 νέοι αξιωματικοί αποφοιτούν με το βαθμό του ανθυπολοχαγού (2^nd Lieutenant) του αμερικανικού στρατού. Πρόσφατα το ίδρυμα Forbes κατέταξε την ακαδημία του West Point ως κορυφαία ανάμεσα σε όλα τα κολέγια και τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ στις προπτυχιακές σπουδές.

Το ακαδημαικό πρόγραμμα αποτελείται από τριάντα ένα βασικά προγράμματα σπουδών ενώ παράλληλα υπάρχουν και προγράμματα σπουδών επιλογής που επιτρέπουν στους δοκίμους να εξερευνήσουν σε μεγαλύτερο βαθμό ορισμένα αντικείμενα. Μαζί με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού απονέμεται στους αποφοίτους και Bachelor of Sience δηλαδή πανεπιστημιακό πτυχίο θετικών επιστημών έτσι ώστε οι νέοι ανθυπολοχαγοί να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις του σημερινού στρατιωτικού ηγήτορα.

Το πρόγραμμα σωματικής αγωγής στο West Point συμπεριλαμβάνει μαθήματα φυσικής αγωγής αλλά και αθλοπαιδιές. Κάθε δόκιμος συμμετέχει σε ένα αθλητικές ομάδες και λαμβάνει μέρος σε διαπανεπιστημιακά αθλητικά γεγονότα.

Το στρατιωτικό πρόγραμμα ξεκινάει από την πρώτη κιόλας ημέρα των δοκίμων στο West Point. Η στρατιωτική εκπαίδευση διεξάγεται κυρίως το καλοκαίρι όπου οι νέοι δόκιμοι υφίστανται τη βασική εκπαίδευση ενώ οι δευτεροετείς υφίστανται εκπαίδευση στον στίβο μάχης. Οι τριτοετείς και οι τεταρτοετείς εκπαιδεύονται τα καλοκαίρια σε στρατιωτικές μονάδες που βρίσκονται σε όλον τον πλανήτη παρακολουθώντας προχωρημένα προγράμματα εκπαίδευσης (αλεξίπτωτα, χειμερινή διαβίωση κλπ).

Η ηθική πνευματική και κοινωνική διάπλαση διαμορφώνεται επισήμως και ανεπισήμως κατά τη διάρκεια των σαράντα εφτά μηνών των σπουδών ενός δοκίμου στο West Point. Αυτό επιτυγχάνεται με την επίσημη διδασκαλία των αρχών του στρατιωτικού επαγγέλματος, με εθελοντικά θρησκευτικά καθήκοντα, με την αλληλεπίδραση με το προσωπικό της σχολής και με ένα εντατικό πρόγραμμα επισκεπτών ομιλητών. Οι δόκιμοι αναπτύσσουν το απαραίτητο ήθος στην προσωπικότητά τους ακολουθώντας πιστά τον κώδικα τιμής των δοκίμων δηλαδή « Ένας δόκιμος δεν ψεύδεται, δεν εξαπατά, δεν κλέβει αλλά ούτε ανέχεται αυτούς που το κάνουν».

Η σχολή δέχεται άντρες και γυναίκες και ο συναγωνισμός για την εισαγωγή είναι εξαιρετικά έντονος και απαιτητικός. Οι υποψήφιοι αξιολογούνται σε θέματα ακαδημαϊκής φύσεως, φυσικής κατάστασης και ηγετικών ικανοτήτων.

Η ζωή των δοκίμων είναι πολύ απαιτητική αλλά το West Point έχει το πιο επιτυχημένο εξωδιδακτικό πρόγραμμα στην Αμερική ενώ το πανεπιστήμιο του Princeton έρχεται τρίτο στην κατηγορία αυτή. Στις δραστηριότητες αυτές εντός της σχολής περιλαμβάνονται κατάβαση πλαγιάς με σκί, γκολφ κλπ. Υπάρχουν αθλητικές ομάδες ορειβασίας, αναρρίχησης, και άλλα. Ακόμη οι δόκιμοι μπορούν να πάρουν μέρος σε μουσικές συναυλίες, θεατρικά δρώμενα.

Η ιστορία του West Point είναι μέρος της αμερικανικής ιστορίας των ΗΠΑ. Από την ημέρα της ιδρύσεώς της στις 16  Μαρτίου 1802, μια πολύ δημοφιλής έκφραση των καθηγητών της σχολής είναι ότι « το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας που διδάσκουμε γράφτηκε από τους ανθρώπους που διδάσκουμε». Μεγάλοι στρατιωτικοί ηγέτες όπως οι στρατηγοί Grant and Lee, Pershing and MacArthur, Eisenhower and Patton, Schwarzkopf and Petraeus είναι ανάμεσα στους πενήντα χιλιάδες αποφοίτους της σχολής μέχρι το έτος 2009. Αμέτρητοι άλλοι απόφοιτοι της σχολής μετά την στρατιωτική τους καριέρα κατέλαβαν υψηλές θέσεις στην κοινωνία ως πολιτικοί, επιστήμονες, ακαδημαϊκοί δάσκαλοι, δικηγόροι, γιατροί, επιχειρηματίες.

Καθοδηγούμενοι πάντα από το ρητό Καθήκον, Τιμή, Πατρίδα το West Point συνεχίζει να παράγει στρατιωτικούς ηγήτορες του Αμερικανικού Στρατού του Εικοστού Πρώτου Αιώνα.

Διαβάστε κρίσιμες μελέτες στον έλεγχο όπλων στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

του Μανώνη Αστρεινίδη, Διεθνολόγου-Ερευνητή του Ε.Κ.Ε.Ο. «Αθηνά»

1. O νέος σύνδεσμος: Σύγχρονες Ευρω-ασιατικές Σχέσεις

Στο απώτερο παρελθόν η Ευρώπη και η «Άπω Ανατολή» έκαναν εμπόριο και ασκούσαν επιρροή η μία επί της άλλης για περίπου τέσσερις χιλιετίες κατά μήκος του Δρόμου του Μεταξιού (Boulnois 2004, Franck & Brownstone 1986), μέσω μιας ξεχωριστής διαδρομής («του Δρόμου της Γούνας») που εκτείνεται παράλληλα με τις στέπες της ν. Ρωσίας (ειδικά κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας των Μογγολικών Ορδών μετά  13^ο αιώνα) και αργότερα μέσω ναυτικών οδών.  Μετά από το 16^ο αιώνα η ολοένα αυξανόμενη ευρωπαϊκή ισχύ έφερε τους Πορτογάλους, τους Ισπανούς, τους Γάλλους και τους Βρετανούς αποικιοκράτες σε πολύ μεγάλη έκταση της Ασίας. Εδώ η συνάντηση της Ανατολής με τη Δύση προσαρμόστηκε μέσα στα πλαίσια του αυτοκρατορικού ανταγωνισμού και της παγκόσμιας γεωπολιτικής (το αποκαλούμενο «μεγάλο παιχνίδι»).

Αυτή η εποχή της αποικιοκρατίας είχε μια τεράστια παγκόσμια επίπτωση με συνέπειες όπως:

* Η δημιουργία μιας παγκόσμιας βιομηχανικής εποχής, βασισμένης στον εκσυγχρονισμό, στη βιομηχανοποίηση, και στη συγκέντρωση πληθυσμού στα αστικά κέντρα

* Η δημιουργία ενός ανερχόμενου παγκόσμιου οικονομικού συστήματος  (που αντικαθιστούσε τα κύρια εμπορικά συστήματα του παρελθόντος όπως το ινδο-ειρηνικό και το σύστημα του Δρόμου του Μεταξιού  που αποτελούσαν το πιο ολοκληρωμένο ευρασιατικό δίκτυο μέχρι το 13^ο αιώνα και πολύ καλά ανεπτυγμένο μεταξύ του 15^ου και 18^ου αιώνα  (Lieberman 1993 & Chaudhuri 1990).

* Η προαγωγή πολιτικών οργανισμών με τη μορφή των κρατών-εθνών ( σε αντιδιαστολή προς τα παλαιά βασίλεια, τα κράτη φυλών κλπ) με τροποποιημένη μορφή, σε μεγάλο μέρος της Κ. Ασίας και με ιδιαίτερα πρότυπα εθνικισμού απαντήθηκε στη Ρωσία, στο Ουζμπεκιστάν, στη Τουρκία και στη Κίνα.

* Η ραγδαία ανάπτυξη του καπιταλισμού, του νεωτερισμού και των νέων μορφών  μεταφορών και επικοινωνιών.

Οι παραδοσιακές διαδρομές του εμπορίου και του πολιτισμού θρυμματίστηκαν ακόμα περισσότερο από τον ανταγωνισμό των υπερδυνάμεων μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ (1946-1987). Μια αποκατάσταση αυτών των σχέσεων άρχισε με τις Σοβιετικές μεταρρυθμίσεις (1987-1992), το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και τη διάλυση της ΕΣΣΔ σε 15 «νέο-ανεξάρτητα κράτη». Αυτό οδήγησε στο άνοιγμα των παλιών συνόρων(ανατολικά-δυτικά και βόρεια-νότια κατά μήκος της Ευρασίας) αλλά και σε διαφορετική ισορροπία ισχύος μεταξύ των κύριων περιφερειακών παικτών (Ρωσία, Κίνα, ΗΠΑ, Ε.Ε., Τουρκία, Ιράν, κλπ). Κάποιοι μπορεί να το βλέπουν και σαν ένα νέο «Μεγάλο Παιχνίδι» ή έναν ανταγωνισμό δυνάμεων στη καρδιά της Ευρασίας, άλλοι ένα πραγματικό άνοιγμα της περιοχής στη μεταρρύθμιση και την ανάπτυξη.

Κατά τον ίδιο τρόπο, νέα διεθνή θέματα, όπως το οργανωμένο έγκλημα, η διεθνής τρομοκρατία, η διακίνηση ναρκωτικών, το δουλεμπόριο, η διάδοση των πυρηνικών όπλων και τα περιβαλλοντικά προβλήματα έχουν καταστήσει τη διαχείριση της ενδοχώρας της Κ. Ασίας  ένα σημαντικό διεθνές θέμα. Οι διασυνοριακές επιδράσεις έχουν άμεση επίπτωση στις όμορες περιοχές όπως η Ευρώπη, η Αν. Ασία, η Μ. Ανατολή και η Ν. Ασία καθώς και στην εξωτερική πολιτική που στοχεύει στην περιοχή (Ahrari 2003).  Στο χειρότερο σενάριο, αυτές οι αρνητικές ροές σε συνδυασμό με συνεχείς σε συνδυασμό με τον ανταγωνισμό μεταξύ των Μ. Δυνάμεων θα μπορούσε να έχει σαν αποτέλεσμα μια θρυμματισμένη ζώνη σύγκρουσης με συνεχείς κρίσεις που δεν μπορούν να σταθεροποιηθούν, όπως στη περίπτωση της Μ. Ανατολής. Κατά τον ίδιο τρόπο, το αλλαγμένο πρότυπο έχει ανοίξει μεγαλύτερα πεδία εμπορίου και διαλόγου μεταξύ Ευρώπης και Αν. Ασίας. Αυτές τα θέματα κωδικοποιήθηκαν με μια σειρά Συνθηκών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας από το 1996-2008. Από το 2002-2006 οι συναντήσεις του ASEM (Asia-Europe Meeting) είναι πιο επικεντρωμένες στην διασφάλιση συνεχούς ανάπτυξης στη παγκόσμια οικονομία και η προώθηση ενός σταθερού οικονομικού περιβάλλοντος. Η συνάντηση του ASEM το 2004 ήταν σε θέση να διατηρήσει την οικονομική συνεργασία μεταξύ των δύο περιοχών αλλά στάθηκε ανίσχυρο να επιτύχει δυνατή συναίνεση  επί της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Μυανμάρ (Burma), κάτι για το οποίο άσκησαν πίεση τα ευρωπαϊκά μέλη, προκαλώντας εντάσεις  που συνεχίστηκαν μέχρι τα τέλη του 2005 (UPI 2004a, European Report 2005). Ολόκληρο το 2006 η Ε.Ε. μαλάκωσε αυτή τη στάση και επέτρεψε στην «αποστολή της χούντας της Βιρμανίας» να λάβουν μέρος στις διαβουλεύσεις  του ASEM το Σεπτέμβριο στο Ελσίνκι……Η χούντα απομονώθηκε και της ασκήθηκε δριμεία κριτική για το ιστορικό της στα ανθρώπινα δικαιώματα στη συνάντηση κορυφής». (Τhett, 2006).

Άλλα περιφερειακά προβλήματα παραμένουν εκκρεμή π.χ. η μόνη αργή βελτίωση των ρωσο-ιαπωνικών σχέσεων για τη διένεξη για τις Βόρειες Περιοχές (Νήσοι Κουρίλες). Η επίλυση του προβλήματος θα διευκόλυνε την Ιαπωνία να επενδύσει στη Σιβηρία και τη περιφερειακή οικονομική συνεργασία να συνεχιστεί μεταξύ της Σιβηρίας, της Μαντζουρίας και της Μογγολίας. Η Ρωσία και η Ιαπωνία επεδίωξαν μεγαλύτερη συνεργασία σε οικονομικό αλλά και σε ενεργειακό επίπεδο προσπαθώντας να παρακάμψουν την διένεξη κυριαρχίας. Με την Ρωσία όμως να απειλεί να απαγορεύσει το ψάρεμα των Ιαπώνων στις ν. Κουρίλες Νήσους η Ιαπωνία επεδίωξε να ξαναρχίσει τις διαπραγματεύσεις από το Δεκέμβριο του 2007  αλλά στη βάση  της επιστροφής των μικρότερων νησιών στην ιαπωνική κυριαρχία, μια πρόταση που φαίνεται απίθανο να σπάσει το αδιέξοδο. (Golovnin 2007).

Σε βάθος χρόνου μπορεί να δούμε την εμφάνιση μιας νέας ισορροπίας μεταξύ τριών περιοχών,  της ευρύτερης Ευρώπης, της Αν. Ασίας και της Β. Αμερικής να χαράζουν σημαντικά παγκόσμια ρεύματα. Αυτό μπορεί να χαρακτηριστεί και σαν ένας νέος, περιφερειακός τριμερισμός. Μια βασική δοκιμασία γι αυτή τη συνεργασία θα είναι η σταθερότητα στην Ευρασίας και ειδικότερα της ευρύτερης Κ. Ασίας που προς το παρόν είναι σχετικά εύθραυστη. Κατά τον ίδιο τρόπο, ο ρόλος της Ρωσίας σ΄ αυτό το σύστημα μαζί με αυτόν της Ε.Ε. και της Κίνας θα αποτελέσει καταλυτικό παράγοντα.

2. Τα Νέα Κράτη της Κ. Ασίας και της Περιοχής της Κασπίας

Αυτά τα νέα κράτη σχηματίζουν μια ζώνη σημαντικού συνδέσμου κατά μήκος της καρδιάς της Ευρασίας. Στη Κ. Ασία έχουμε το Καζακστάν (το μεγαλύτερο και πλουσιότερο σε φυσικούς πόρους), το Ουζμπεκιστάν( το πολυπληθέστερο και το πιο κεντρικό από στρατηγικής πλευράς), το Τουρκμενιστάν (με τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου), το Τατζικιστάν(ένα κράτος με προβληματικά σύνορα που κάποια στιγμή φάνηκε να προσπαθεί να χαλκεύσει μια δημοκρατική σταθερότητα) και τη Δημοκρατίας της Κιργισίας (που ακόμη δεν έχει σταθεροποιηθεί μετά τη δική του «δημοκρατική» επανάσταση μεταξύ 2005-2007). Στο Καύκασο έχουμε τα αρχαία κράτη της Γεωργίας και της Αρμενίας και το πλούσιο σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο Αζερμπαϊτζάν. Αυτά τα «Νέο-Ανεξάρτητα Κράτη» είναι τεράστιας διεθνούς σημασίας για τους ακόλουθους λόγους:

*Πηγές στρατηγικών φυσικών πόρων όπως άνθρακα, φυσικού αερίου και πετρελαίου. Η περιοχή γύρω από τη Κασπία Θάλασσα έχει το 16% των γνωστών παγκοσμίων πετρελαϊκών αποθεμάτων και το 53% των αποθεμάτων φυσικού αερίου (Tarock 1997, σ. 193). Οι χώρες αυτές θα γίνουν ακόμα πιο σημαντικές στο μέλλον π.χ. η Ε.Ε.  σήμερα εισάγει το 50% των βασικών ενεργειακών της αναγκών αλλά αυτό θα αυξηθεί σε περίπου 75% περί το 2020 με το περισσότερο από το φυσικό της αέριο να έρχεται μέσω Ρωσίας και Αλγερίας (Bordonaro 2008). Κατά τον ίδιο τρόπο ακόμα και η Κίνα, που διαθέτει μεγάλα αποθέματα ενέργειας, θα παραμείνει ένας απλός εισαγωγέας πετρελαίου και θα συνεχίσει έτσι καθώς θα βιομηχανοποιείται περισσότερο. Σαν αποτέλεσμα, η Κίνα υπέγραψε ένα μνημόνιο κατανόησης με το Καζακστάν ύψους 4.4 δις. δολαρίων «προκειμένου να κατασκευάσει αγωγούς στη Κίνα και στο Ιράν σαν αντάλλαγμα προς τη παραχώρηση πετρελαίου και φυσικού αερίου και το μερίδιο του 51% της κρατικής πετρελαϊκής εταιρίας του Καζακστάν (Jaffe & Manning 1998. σ.124). Αυτό είναι ο βαθμός της εντατικής πετρελαϊκής ανάπτυξης της Κίνας στην απώτατη δυτική της περιφέρεια Xinjiang (Melet 1998).  Η Κίνα έχει μια ενορχηστρωμένη ενεργειακή πολιτική προκειμένου να χρησιμοποιεί περισσότερο φυσικό αέριο, ένας παράγοντας που ήδη επηρέασε σημαντικά τις δυτικές της επαρχίες  και την ανάπτυξή τους. Βραχυπρόθεσμα, η Κίνα φαίνεται πρόθυμη να κατασκευάσει αγωγούς έξω από τη Σιβηρία.

* Σχηματίζουν μια στρατηγική ζώνη επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης π.χ. μεταξύ της Ρωσίας,  Κίνας, Τουρκίας, Ινδίας, Ιράκ και Ιράν.  Κατ΄ επέκταση αυτή η περιφέρεια μπορεί να προκαλέσει τις παρενέργειες της υπερχείλισης στις όμορες περιοχές της Αν. Ευρώπης, της Μ. Ανατολής,  της Ν. Ασίας και της Αν. Ασίας. Για παράδειγμα ο πόλεμος στο Αφγανιστάν από τα τέλη του 2001 οδήγησε μια κρίση προσφύγων κατά μήκος των συνόρων με το Πακιστάν, έβαλε σε αυξημένες εντάσεις την σταθερότητα της κυβέρνησης του Πακιστάν, προκάλεσε την  αρχική ροή προσφύγων στα κράτη της Κ. Ασίας μέχρι που έκλεισαν τα σύνορα και κάποιες διαδρομές μεταφορών καθώς επίσης δημιούργησε σοβαρούς πονοκεφάλους στην Ινδία σχετικά με τον περιφερειακό ρόλο του Πακιστάν. Στη συνέχεια, η πολιτική σταθερότητα στο Πακιστάν μεταξύ2007-2008  είναι σημαντική για την υπονόμευση της στήριξης προς τους Ταλιμπάν και τη δημιουργία σταθερής νότιας πορείας στην ανάπτυξη του Αφγανιστάν και της Κ. Ασίας (Behuria 2007).

* Αυτή  η περιφέρεια περιέχει προηγμένη πυρηνική τεχνολογία, ικανή να κατασκευάσει σταθμούς πυρηνικής ενέργειας καθώς και πιθανόν,  αναπτυσσόμενα πυρηνικά όπλα. Η Ουκρανία αλλά και το Καζακστάν διαθέτουν σωρούς αποθεμάτων στρατηγικών πυρηνικών όπλων, αν και τα τακτικά όπλα έχουν αποσυρθεί και άλλα όπλα έχουν διαλυθεί σύμφωνα με ρυθμίσεις Συνθηκών μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας.  Υπάρχει φόβος ότι αυτές οι περιοχές μπορεί να αποτελέσουν καταστροφή για τη διάδοση των πυρηνικών όπλων, της τεχνολογίας και υλών όπως το ουράνιο ή το πλουτώνιο. Κατά τραγική ειρωνεία οι επιβεβαιωμένες περιπτώσεις λαθραίας διακίνησης πλουτωνίου ξεκίνησαν στη Ρωσία στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Η Ρωσία συνεχίζει να είναι ένας από τους κύριους εξαγωγείς όπλων στο κόσμο, ειδικότερα προς την Ινδία και τη Κίνα προκειμένου να ενισχύσει τη πρόσβαση σε ξένο συνάλλαγμα. Αυτή είναι ένα πεδίο, μαζί με αυτά των άλλων όπλων μαζικής καταστροφής όπως βιολογικά και χημικά, που χρειάζεται συνεχή επαγρύπνηση (Cohen 2005).

* Αυτή η περιφέρεια αποτελεί μέρος ενός υπανάπτυκτου διαδρόμου που εκτείνεται από την Αφρική μέσω της Μ. Ανατολής στη Κ. Ασία και τις όμορες περιοχές της Αν. Ασίας. Αν δεν σταθεροποιηθεί, αυτή η ζώνη μπορεί να προκαλέσει συγκρούσεις που θα εξαπλωθούν σιγά στις πλουσιότερες όμορες περιοχές στην Ευρώπη και την Αν. Ασία. Η εκτεταμένη πείνα στις αγροτικές περιοχές συνεχίζεται στο Ουζμπεκιστάν, στο Τατζικιστάν, στο Αφγανιστάν και σε κάποιο βαθμό σε λιγότερο ανεπτυγμένες αγροτικές περιοχές   της ίδιας της Ρωσίας, ειδικά στη Σιβηρία και στην Άπω Ανατολή.

* Η περιφέρεια σχηματίζει μια σημαντική περίπτωση δοκιμής για την αλληλεπίδραση της σύγχρονης κοινωνίας και τις πολιτιστικά αποχρώσες μορφές του Ισλάμ. Προς το παρόν ο μερικός περιορισμός των Ταλιμπάν και η διάβρωση της Αλ-Κάϊντα δηλώνει ότι υπάρχουν μεγάλες ευκαιρίες για πιο μετριοπαθείς μορφές του Ισλάμ, που ήδη υφίστανται στη Κ. Ασία ώστε αργότερα να αποκτήσουν περαιτέρω ερείσματα στο Αφγανιστάν. Ωστόσο, ακόμα και μεταξύ 2002-2008 οι τάσεις δείχνουν ότι υπάρχει κάποια επιπλέον πόλωση των περιθωριοποιημένων ομάδων στο Πακιστάν που οδηγεί σε συνεχιζόμενη κυβερνητική κρίση μέχρι τις αρχές του 2008 ενώ οι Ταλιμπάν παραμένουν επιχειρησιακά δραστήριοι στο Αφγανιστάν. Αυτό δηλώνει μια διαρκή ανάγκη για διάλογο ανάμεσα στη Δύση και τις μετριοπαθείς ισλαμικές ομάδες μέσα στο ευρασιατικό σκηνικό, και ως εκ τούτου  τη μείωση της ανεκτικότητας προς τις φιλοπόλεμες ομάδες.  Μέρος του προβλήματος, ομοίως είναι η εμφάνιση αυταρχικών «διαδικαστικών» δημοκρατιών και των αυξανόμενων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα σε κάποια από τα κράτη της Κ. Ασίας. Επιπλέον, αυτές οι διαφορετικές χώρες, αν και ποτέ ενωμένες σε ένα ενιαίο εθνικό κράτος, σχηματίζουν  μέρος μιας πολιτισμικά ενοποιημένης περιφέρειας. Αν και ποτέ ενοποιημένες κάτω από ένα ενιαίο κράτος με σύνορα κοινά με αυτά της Σοβιετικής Κεντρικής Ασίας, η Κ. Ασία κάποτε ανήκε σε ένα κοινό ισλαμικό πολιτισμό που περιλάμβανε τμήματα της σημερινής Τουρκίας, του Ιράν, του Αφγανιστάν, του Πακιστάν, της Ινδίας, του Sinkiang, του Καυκάσου και της περιοχής του Βόλγα και αυτή η ξεχωριστή πολιτισμική κληρονομιά είναι πιθανόν να ασκεί μια ουσιαστική επιρροή στις εξωτερικές σχέσεις των κυβερνήσεων της νέας Κ. Ασίας. Ο Καύκασος φέρει μια κάπως διαφορετική σφραγίδα, όπως λαούς μ αρχαίους δεσμούς με τη Χριστιανοσύνη καθώς και με Τουρκογενείς αλλά και μη Τουρκογενείς Μουσουλμάνους. Το ιστορικό και πολιτισμικό μωσαϊκό  που προκύπτει   προσδίδει στο Καύκασο κάποια χαρακτηριστικά κοινά με τα νέα κράτη της Κ. Ασίας αλλά και με τα νέα κράτη που βρίσκονται στα δυτικά της Ρωσίας. (Dawisha & Parrot 1994, σ. 45).Με άλλα λόγια, τα προβλήματα της ευρύτερης Κ. Ασίας παραμένουν ουσιαστικά για την ειρήνη και συνεργασία στο ευρύτερο ευρασιατικό τοπίο.

3. Η Παγκόσμια Σημασία των Ευρασιατικών Υποθέσεων

Αυτή η περιοχή πρέπει να διαχειριστεί τα αυξανόμενα προβλήματα μετάβασης σε Αφγανιστάν, Ουζμπεκιστάν, Ουκρανία, Γεωργία και Κιργιστάν μαζί με τον μετριοπαθή ανταγωνισμό μεταξύ εξωτερικών παικτών. Κατά τον ίδιο τρόπο, η πολιτική αστάθεια στις ελεγχόμενες από τους Κινέζους περιοχές του Θιβέτ και του Xinjiang και η απουσία δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων σε κάποιες από τις ευρασιατικές  χώρες αποτελούν θέματα σοβαρής ανησυχίας.  H σταθερότητα της ίδιας της Ρωσικής Ομοσπονδίας τέθηκε υπό αμφισβήτηση με τον πόλεμο στη Τσετσενία και τις κοινωνικές του συνέπειες (2001-2008). Η βαθμιαία ρωσική οικονομική ανάκαμψη από 2001-2008 επέτρεψε στον Πρόεδρο Πούτιν να δραστηριοποιηθεί στους τομείς εξωτερικής πολιτικής π.χ. σε σχέση με το Αφγανιστάν, τη Κίνα, την Ινδία, το Βιετνάμ, τη Β. Κορέα, τη Τουρκία και την Ουκρανία.

Ο δημόσιος διάλογος όμως συνεχίζεται σχετικά με το πόσο «βαθύς» δημοκρατικός πολιτισμός υπάρχει στη Ρωσία ( Borisov 2004, Silitski 2005). Με άλλα λόγια, η οικονομική και πολιτική μετάβαση δεν έχει ολοκληρωθεί σ΄ αυτή την περιοχή, ούτε χωρίς βιώσιμη εγχώρια ή διεθνή προσπάθεια δεν είναι δυνατό να εγγυηθεί οποιοσδήποτε τη μετάβαση. Αυτή η ζώνη είναι επίσης μια πηγή μεγάλης γκάμας  διεθνών προκλήσεων, όπως οικολογικές καταστροφές, σημαντικές απειλές στην υγεία, διακίνηση όπλων και ναρκωτικών, πιθανή διάδοση πυρηνικών όπλων, εκτεταμένα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος, πιθανές πηγές διεθνούς τρομοκρατίας, απάτριδες άνθρωποι μέσα σε φτωχές οικονομίες και άνιση ανάπτυξη σε αγροτικές και απόκεντρες περιοχές.

Είναι σαφές ότι ένα νέο διεθνές σύστημα εμφανίζεται εντός των ορίων της Ευρασίας. Η Ρωσία παραμένει σημαντική αλλά όχι κυρίαρχη όσο πριν. Η Κίνα, η Ιαπωνία, η Ευρώπη και οι ΗΠΑ αποτελούν τώρα ισχυρές εξωτερικές επιρροές στην Ευρασία, ενώ οι εσωτερικές απαιτήσεις για οικονομική ανάπτυξη. Περισσότερη πολιτική ελευθερία και τοπικό εθνικισμό έχουν θέσει τεράστιες απαιτήσεις σε όλες τις κυβερνήσεις της περιοχής. Αν και υπάρχει πραγματική οικονομική ανάπτυξη στη Κ. Ασία, οι απαιτήσεις για δημοκρατική συμμετοχή έχουν γίνει εντονότερες εκεί όσο και στη περιοχή του Καυκάσου. Επομένως, για παράδειγμα, η αίσθηση της διαβρωτικής διαφθοράς είχε υπονομεύσει τη προηγούμενη κυβέρνηση της Γεωργίας οδηγώντας την σε σαρωτικές διαμαρτυρίες (Επανάσταση των Ρόδων) και σε εκλογές που έδιναν σημαντική υποστήριξη στο νέο Πρόεδρο Σαακασβίλι, αν και οι εκλογές του 2008 αμφισβητήθηκαν εντονότατα από ομάδες της αντιπολίτευσης. Η Ουκρανία επίσης κατόρθωσε να βγει από τις εκλογές με νέα κυβέρνηση παρά την ισχυρή αντίδραση από μέρους της προηγούμενης κυβέρνησης αλλά και της Ρωσίας αλλά έχει αντιμετωπίσει δύο αποτελέσματα ψηφοφοριών μομφής που εξασθένισαν δύο κυβερνητικές θητείες από 2004-2007. Επιπλέον, χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν έχουν σοβαρά μειονεκτήματα στις διαδικαστικές τους δημοκρατίες, κάτι που μοιραία οδηγεί σε ενισχυμένα μοντέλα προεδρικής εξουσίας εις βάρος των δίκαιων και ανοιχτών εκλογών  (Gleeson 2006, Bordonaro 2007).

Εάν η πραγματική ειρήνη και αστάθεια χαλκεύονται στην ευρύτερη Κ. Ασία  μπορεί να είναι πιθανό για κάποιους να αναπτυχθούν. Προς το παρόν, έχουμε αρκετούς υπέρθετους, σχετικά αδύναμους Οργανισμούς που στηρίζουν την περιφερειακή ανάπτυξη, οικονομική συνεργασία και διάλογο ασφαλείας  που εν μέρει υπονομεύεται από τον ανταγωνισμό μεταξύ των κύριων εθνικών δυνάμεων. Παρά τις μερικές επεμβάσεις εκ μέρους των υπηρεσιών του ΟΗΕ,  του ΔΝΤ, της Παγκόσμιας Τράπεζας, του ΟΑΣΕ, της Ομοσπονδίας Ανεξάρτητων Κρατών  και άλλων φορέων δεν έχει προκύψει κάποιο μοντέλο περιφερειακής διακυβέρνησης στην Ευρασία. Από το 2007 γίνεται κάποια περιορισμένη προσπάθεια να συντονιστούν κάποια από τα θέματα της κοινής ατζέντας μεταξύ ομάδων όπως ΕurasEC και SCO- Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης- (Linn 2007) αλλά χωρίς σημαντικό αποτέλεσμα. Πρέπει να τονισθεί ιδιαίτερα όταν μιλάμε για θέματα Ευρασίας ότι δεν ασχολούμαστε μόνο με θέματα της Κ. Ασίας ούτε μόνο με τον πρώην σοβιετικό χώρο. Αντίθετα, η Ευρασία περιλαμβάνει τη δυναμική σχέση μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, καθώς και τις διεθνείς σχέσεις μεταξύ της Κεντρ. Ασίας, της Τουρκίας, της Ρωσίας, της Ουκρανίας, του Αφγανιστάν, του Ιράν και της  Κίνας. Σημαντικοί σύνδεσμοι από τη περιοχή αυτή επηρεάζουν άμεσα την Αν. Ασία και τη Ν. Ασία. Είναι πραγματικά πιθανό ότι πολιτικά, πολιτιστικά, οικονομικά θα γίνουμε μάρτυρες κάποιας μερικής ενοποίησης  και σύγκλισης συμφερόντων στην υπερ-περιφέρεια της Ευρασίας. Ωστόσο η οικονομική ενοποίηση και η βελτιωμένη επικοινωνία επίσης επιφέρει ραγδαία αλλαγή, εξάρθρωση και μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να προκαλέσει σύγκρουση όπως όμως και συνεργασία. Προς το παρόν διερευνούμε τη δυναμική αυτής της αλλαγής, είτε ειρηνικής είτε συγκρουσιακής. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι τα ευρασιατικά θέματα έχουν μια επίδραση στις οικονομίες και τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης, της Ασίας, της Μ. Ανατολής και των ΗΠΑ, η μελλοντική ανάπτυξη αυτής της ζώνης της Ευρασίας θα επηρεάσει βαθύτατα το παγκόσμιο σύστημα.

Βιβλιογραφία-Αναφορές

AHRARI, Ehsan “The strategic future of Central Asia: A view from Washington”, Journal of International Affairs, 56 no 2, Άνοιξη 2003, σσ. 157-167

ΒΕΗURIA, Ashok K. “Fighting the Taliban: Pakistan at War with Itself”, Australian Journal of International Affairs, 61 no 4. ,  Δεκέμβριος 2007, σσ. 529-543

BORDONARO, Federico “Moscow Moves to Consolidate Control in Belarus and Turkmenistan”,  Power and Interest News Report, 5 Ιανουαρίου 2007 [www.pinr.com]

BORISOV, Sergei :Russia: A President Wiithout Rivals”, Transitions, 6-12 Ιανουαρίου 2004, 

COHEN, Saul B. “The Eurasian Convergence Zone: Gateway or Shatterbelt?”, Eurasian Geography and Economics, 46 no1,2005, σσ.1-22

[http://www.ingentaconnect.com/content/bell/psg/2005/00000046/00000001]

CHAUDHURI, K.N.  Asia Before Europe: Economy  and Civilization of the Indian Ocean from the Rise of Islam to  1750, Cambridge, CUP,1990

FRANCK, Irene & BROWNSTONE, David “The Silk Road: A History, Facts on File Publications, 1986

GOLOVNIN,Vasily, “Tokyo Reiterates Claims on Soutn Kuril Islands”, Kommersant, 25 Δεκεμβρίου 2007, [ http://www.kommersant.co/p839648/r_527/Japan_South_Kuril/]

LINN., Johannes, “Central Asia: A New Hub of Global Integration”, Brookings Institution, 27 Nοεμβρίου     2007, [www.brookings.edu/articles/2007/1129_central_asia_­linn_aspx]

JAFFE, Amy  Myers & Manning, Robert A. “The Myth of the Caspian ‘Great Game’: The Real Geopolitics      of Energy”, Survival, 40 No 4, Χειμώνας 1998-1999, σσ. 112-131

LIEBERMAN,Victor “Abu-Lughod’s Egalitarian World Order: A Review”, Comparative Studies in Society and History, 35 no3, 1993, σ.σ. 554-551

MELET, Yasmin “China’s Political and Economic with Kazakhstan and Kyrgyzstan”, Central Asian Survey, 17 no 2, Ιούνιος 1998, σ.σ. 229-252

SILITSI, Viyali “Revolutions: Has the Age of Revolutions Ended? “, Transitions Online, 13 Ιανουαρίου   2005, [ww.tol.cz.]

TAROCK,Adam “Iran’s Policy in Central Asia”, Central Asia Survey, 16 no 2, Ιούνιος 1997, σ.σ. 185-200

THETT, Ko Ko “A pessimist’s big picture of 2006”, Mizzima News, 31 Δεκεμβρίου 2006 [http://www.mizzima.co/MizzimaNews/EdOp/Dec December/31-Dec-2006-13.html]

Διαβάστε κρίσιμες μελέτες στον έλεγχο όπλων στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

Του Μανώλη Αστρεινίδη Διεθνολόγου, Ερευνητή του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων

Πρόσφατα αναφέρθηκε πόσα και ποια μέτρα μπορούν να λάβουν οι Ευρωπαίοι ώστε να σταματήσουν την ισλαμοποίηση. Οι προτάσεις που κατατέθηκαν ήταν καλές αλλά θα ήταν καλύτερο να εστιάσουμε στο πιο σημαντικό  εμπόδιο: στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή είναι ο κύριος κινητήρας πίσω από την ισλαμοποίηση της ηπείρου και ολόκληρος ο υπερεθνικός οργανισμός δεν είναι σε θέση να κάνει τίποτε ουσιαστικό για την μουσουλμανική εισβολή. Ο Bρετανός ΥΠΕΞ το 2007 δήλωσε ότι η Ε.Ε. θα πρέπει να εργάζεται προς τη κατεύθυνση της συμπερίληψης και των χωρών της Μ. Ανατολής αλλά και της Β. Αφρικής καθώς κάτι τέτοιο θα «επεξέτεινε τη σταθερότητα». Επίσης είπε ότι η Ε.Ε. οφείλει «να τηρήσει την υπόσχεσή της στη Τουρκία» όσον αφορά στην ένταξη της τελευταίας στην Ε.Ε.

Η Ε.Ε. έχει καθιερώσει την ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων σε όλη την επικράτειά της. Εάν επεκταθεί στη Μ.Ανατολή, εκατοντάδες εκατομμυρίων θα έχουν ελεύθερη πρόσβαση και είσοδο στη Γερμανία, Ιταλία, Βρετανία, Σουηδία, Τσεχική Δημοκρατία και Αυστρία. Εάν η Τουρκία γίνει μέλος, αυτό σημαίνει ότι οι Έλληνες, Βούλγαροι και οι άλλοι που πολέμησαν ενάντια στην Οθωμανική καταπίεση για αιώνες θα πρέπει τώρα να πλημμυρίσουν από Μουσουλμάνους μιας ραγδαία επαν-ισλαμιζόμενης Τουρκίας. Το ίδιο ισχύει για τους Πολωνούς, Ούγγρους, και άλλους που πολέμησαν κατά των Μουσουλμάνων για αιώνες.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τη Δικαιοσύνη και Ασφάλεια  Franko Frattini δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να χαλαρώσει τους ελέγχους της στη μετανάστευση και να ανοίξει τη πόρτα της σε επιπλέον 20 εκατ. «Αφρικανούς και Ασιάτες» κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες. Οι περισσότεροι από αυτούς τους «Αφρικανούς και Ασιάτες» προέρχονται από τις κατ΄ εξοχήν μουσουλμανικές χώρες της Β. Αφρικής και της ευρύτερης Μ. Ανατολής. Επομένως η Ε.Ε. αποφάσισε να πνίξει την Ευρώπη με δεκάδες εκατομμύρια μουσουλμάνων ενώ την ίδια στιγμή που ειρηνικοί Ευρωπαίοι διαδήλωναν κατά της ισλαμοποίησης της Ευρώπης. κακοποιήθηκαν άγρια  από την αστυνομία στις Βρυξέλλες, έδρα των οργάνων της Ε.Ε.. Ο Frattini έχει επίσης απαγορεύσει τη χρήση του όρου ισλαμική τρομοκρατία.  «Άνθρωποι που κάνουν επιθέσεις αυτοκτονίας στο όνομα της θρησκείας, της ισλαμικής ή άλλης θρησκείας, κάνουν κακή χρήση του ονόματος της θρησκείας.» Επίσης θεωρεί ότι δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιείται η λέξη μετανάστευση αλλά αντ΄ αυτής η λέξη κινητικότητα.

Ενώ  Ολλανδοί πολιτικοί, σε μια μέχρι πριν λίγο ειρηνική χώρα, σκοτώθηκαν επειδή ήταν επικριτικοί προς το Ισλάμ, ενώ  οι τρομοκρατικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει το θάνατο ανθρώπων σε Μαδρίτη και Λονδίνο, ενώ σχεδιάζονται κάθε μέρα περισσότερες τρομοκρατικές ενέργειες από την Ιταλία μέσω Παρισιού στη Δανία και ενώ οι πολίτες από τη Σουηδία μέχρι τη Γερμανία και πρόσφατα στην Ελλάδα υπόκεινται στη βία των δρόμων από μουσουλμάνους , οι ηγέτες της Ε.Ε. θέλουν να αυξήσουν τον μουσουλμανικό πληθυσμό της Ευρώπης  κατά δεκάδες εκατομμύρια σε λίγα χρόνια από τώρα.

Στη Κολονία της Γερμανίας, ένας νεαρός μουσουλμάνος που επιχείρησε να κλέψει έναν 20χρονο Γερμανό σκοτώθηκε σε αυτοάμυνα, σύμφωνα με μάρτυρες. Αυτό προκάλεσε οργισμένες διαμαρτυρίες μουσουλμάνων. Αυτοί  που γνωρίζουν ισλαμική ιστορία έχουν υπόψη τους ότι η κλοπή ιδιοκτησίας μη μουσουλμάνων υπήρξε μέρος του»ιερού πολέμου» από την αρχή του. Στη πραγματικότητα, τόσο  εγκληματική αποδείχτηκε η συμπεριφορά του Μωάμεθ και των πρώτων Μουσουλμάνων που είναι δύσκολο να πει κάποιος που σταματά το έγκλημα και που αρχίζει η Jihad.  Στη πόλη του Όσλο είναι τεκμηριωμένο ότι κάποιες από τις συμμορίες του κοινού εγκλήματος έχουν στενούς δεσμούς με ομάδες τζιχαντιστών στη Νορβηγία αλλά και στο εξωτερικό. Όπως σημειώνει ο Ολλανδός Αραβολόγος Hans Jansen το Κοράνι θεωρείται από κάποιους Μουσουλμάνους σαν μια θέοσταλτη «άδεια κυνηγίου» που τους δίνει το δικαίωμα να επιτίθενται και ακόμα και να σκοτώνουν μη Μουσουλμάνους. Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ οι μουσουλμάνοι είναι μια μειονότητα στη Γαλλία, αριθμούν το 70% των κρατουμένων στις γαλλικές φυλακές.

Γιατί θα ήθελε κάποιος να επιτρέψει την είσοδο του Ισλάμ στην Ευρώπη; Είναι αφελείς οι Ευρωπαίοι ηγέτες; Τουλάχιστον όχι όλοι τους. Μας είπαν να  μεταχειριζόμαστε τις πολιτιστικές και ιστορικές ταυτότητες σαν αξεσουάρ μόδας, πουκάμισα που μπορούμε να φοράμε και  να αλλάζουμε κατά βούληση. Η πολυπoλιτισμική κοινωνία είναι πολύχρωμη , ένα επίθετο που κανονικά χρησιμοποιείται για έπιπλα ή κουρτίνες. Οι κουλτούρες είναι διακοσμητικά παραθύρου με μικρή ή χωρίς καμία σημασία. Στην ουσία είναι καλό να τα΄ αλλάζεις από καιρό σε καιρό. Βαρεθήκατε αυτό τον παλιό καναπέ; Τι θα λέγατε να τον αντικαθιστούσατε με ένα νέο, τύπου σαρία;  Θα θέλατε και  ένα δείγμα του τελευταίου αρώματος Calvin Klein να ταιριάζει με αυτή τη σαρία;

Κάποιοι δηλώνουν απερίφραστα ότι ακόμα και αν οι Μουσουλμάνοι αποτελούν την πλειοψηφία στις χώρες τους αυτό δεν σημαίνει τίποτε ιδιαίτερα καθώς όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και όλες οι κουλτούρες είναι μείξεις κάποιων άλλων, έτσι κι αλλιώς. Και καθώς οι θρησκείες είναι απλώς παραμύθια , η αντικατάσταση ενός παραμυθιού από ένα άλλο δεν σημαίνει τίποτε φοβερό. Όλες οι θρησκείες στη βάση τους λένε τα ίδια πράγματα με διαφορετικούς τρόπους. Ωστόσο κανείς απ΄ αυτούς δεν θα τολμούσε αν πει ότι όλες οι πολιτικές ιδεολογίες «στη βάση τους λένε  τα ίδια πράγματα».  Απλά δεν θεωρούν τις θρησκευτικές και πολιτισμικές ιδέες σημαντικές και επομένως δεν αφιερώνουν χρόνο στη μελέτη των πιο ασήμαντων λεπτομερειών κάθε συγκεκριμένου πιστεύω.

Η Ε.Ε. επιχειρεί να δημιουργήσει μια μόνιμη ολιγαρχία κρατώντας σε εγρήγορση τον εγχώριο πληθυσμό μέσω ενός συνδυασμού σύγχυσης, γραφειοκρατίας και εκφοβισμού εξαιτίας των εισαγόμενων Μουσουλμάνων.

Η θρησκεία είναι η ψυχή και το αίμα ενός πολιτισμού. Η μεγαλύτερη αλλαγή στην Ευρώπη συντελέστηκε όταν ολόκληρη η ήπειρος ασπάστηκε τον Χριστιανισμό. Αυτό άλλαξε όλη τη ποιότητα του πολιτισμού μας. Γίναμε κοινωνοί στη πορεία του δυτικού πολιτισμού περίπου την ίδια εποχή που αναβαθμιζόμαστε από τη κοινωνία της πόλης στη οργανωμένη μορφή του γνήσιου κράτους. Ίσως ο Χριστιανισμός βοήθησε στη δημιουργία εθνών-κρατών με δικές τους ατομικές κουλτούρες. Σ’  αυτή την περίπτωση ίσως  η αλλαγή της θρησκείας βόλευε εκείνους που θέλουν να αντικαταστήσουν τα έθνη-κράτη με αυταρχικές υπερεθνικές οντότητες, για παράδειγμα την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ισλαμικές κοινωνίες είναι πάντα αυταρχικές. Εννοείται ότι η ισλαμοποίσηση ευνοεί τα σχέδια αυτών που θέλουν να καταργήσουν το δημοκρατικό σύστημα και να διοικούν σαν μια ολιγαρχία που δεν υποχρεούται σε καμία εξήγηση, γι αυτό φυσικά προτιμούν το Ισλάμ.

Η  Ε.Ε  είναι ένας τρομακτικός οργανισμός ακόμα και αν δεν λάβουμε τη μουσουλμανική μετανάστευση υπόψη. Ο πρώην σοβιετικός αντιφρονών Vladimir Bukovsky  που δεν ασχολείται ιδιαίτερα με το Ισλάμ, φοβάται ότι η Ε.Ε. είναι στα χνάρια της πρώην Σ. Ένωσης. «Όσο γρηγορότερα τελειώσουμε με την Ε.Ε. τόσο το καλύτερο. Όσο γρηγορότερα καταρρεύσει τόσο λιγότερη ζημία θα έχει προξενήσει  σε μας αλλά και άλλες χώρες».

Ο εξαιρετικός Γάλλος πολιτικός φιλόσοφος Montesquieu διεκήρυξε ότι η εκτελεστική, νομοθετική και η δικαστική εξουσία θα έπρεπε να ασκούνται από διαφορετικά κυβερνητικά σώματα, κάθε ένα από τα οποία να μην έχει τόση ισχύ ώστε να επιβάλλει τη βούλησή του στη κοινωνία.    Η διάκριση των εξουσιών απουσιάζει εντελώς στην Ε.Ε. όπου υπάρχει μια αδύναμη έως ανύπαρκτη διάκριση μεταξύ εκτελεστικής, νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας και όπου όλες λειτουργούν από λίγο έως πολύ χωρίς τη συναίνεση των λαών.  Όπως προειδοποίησε ο Montesquieu «Όταν η νομοθετική και εκτελεστική εξουσία ασκούνται από ένα πρόσωπο ή συμβούλιο προσώπων, δεν μπορεί να υπάρχει ελευθερία επειδή μπορεί να ξεκινήσουν συλλήψεις, από φόβο μήπως ο ίδιος μονάρχης ή σύγκλητος ψηφίσει τυραννικούς νόμους, να τους εκτελεί  δε με εξίσου τυραννικό τρόπο». Επίσης διεκήρυξε ότι «Οι άχρηστοι νόμοι εξασθενούν τους απαραίτητους νόμους». Το πρόβλημα με την Ε.Ε. δεν είναι ακριβώς το περιεχόμενο των νόμων αλλά ο όγκος τους. Οι νομοταγείς πολίτες γίνονται εγκληματίες εξαιτίας νόμων που ρυθμίζουν τον λόγο και τη συμπεριφορά ενώ οι πραγματικοί εγκληματίες κάνουν ελεύθερα κουμάντο στους δρόμους. Αυτό θα οδηγήσει είτε σε αστυνομικό κράτος είτε στην απόλυτη κατάρρευση του νόμου και της τάξης είτε και στα δύο.

Τουλάχιστον δύο συνθήκες πρέπει να ικανοποιηθούν προκειμένου να προλάβουμε την αυταρχική χρήση της εξουσίας. Η πρώτη είναι ένα σύστημα ελέγχων και ισορροπιών που θα δίνει τη δυνατότητα της ειρηνικής απομάκρυνσης αξιωματούχων που δεν κάνουν καλά τη δουλειά τους. Η δεύτερη είναι η διαφάνεια, έτσι ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι κάνουν οι αντιπρόσωποί τους. Η Ε.Ε. σκόπιμα αγνοεί και τις δύο αυτές συνθήκες, ειδικότερα τη τελευταία. Τεράστιος όγκος εξουσίας έχει μεταφερθεί σε σκοτεινά δωμάτια και σε δομές που ο μέσος πολίτης ελάχιστα γνωρίζει την ύπαρξή τους. Η Ευραραβία δημιουργήθηκε μέσω τέτοιων διαύλων.

Ο στομφώδης πρώην Γάλλος Πρόεδρος  Valery Giscard d’ Estaing  δήλωσε ότι η δημιουργία της προτεινόμενης Ευρωσυνθήκης ήταν «η στιγμή της Φιλαδέλφειας» για την Ευρώπη, υπαινισσόμενος τη Σύμβαση της Φιλαδέλφειας στις νεότευκτες ΗΠΑ το 1787. Οι ΗΠΑ έχουν τα μειονεκτήματά τους αλλά αν ο κ. d’ Estaing  είχε πρακτικά κατανοήσει το Αμερικανικό Σύνταγμα θα είχε ανακαλύψει ότι ο James Madison, ο Thomas Jefferson και οι άλλοι φρόντισαν πάρα πολύ ώστε να εφαρμόσουν ένα μεγάλο αριθμό ελέγχων και ισορροπιών στο νέο κράτος, ακριβώς αυτό που λείπει από την Ε.Ε.  Το Αμερικανικό Σύνταγμα είναι σχετικά σύντομο και κατανοητό ενώ το Ευρωσύνταγμα αποτελείται από εκατοντάδες σελίδων, εν πολλοίς ακατανόητες και παρουσιάζει μια επιθυμία τύπου σαρία  να ρυθμίσει όλες τις πλευρές της ανθρώπινης ζωής. Μετά την απόρριψή του από τους Ολλανδούς και Γάλλους ψηφοφόρους, το Σύνταγμα έχει μετονομαστεί και τώρα επιχειρείται μια δόλια επανεμφάνισή του από τη πίσω πόρτα.

Οι   Madison, Jefferson, Washington ενήργησαν με διαφάνεια γενικά εξελέγησαν από ισότιμους ενώ χειροκροτήθηκαν για τις ενέργειές τους. Σε αντίθεση ο Jean Monnet που έθεσε τις βάσεις της Ε.Ε. είναι άγνωστος στους περισσότερους πολίτες της. Ποτέ δεν εξελέγη σε κανένα δημόσιο αξίωμα αλλά εργάστηκε παρασκηνιακά για την εφαρμογή μιας μυστικής ατζέντας. Μέχρι σήμερα, η πρωτεύουσα της Ε.Ε., οι Βρυξέλλες έχουν κατακυριευθεί από λομπίστες. Οι Αμερικανοί στη Washington D.C.  έχουν βεβαίως κάποιους λομπίστες και αυτό φυσικά μπορεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα κατά καιρούς. Η διαφορά είναι ότι η πρωτεύουσα της Ε.Ε. είναι κυριευμένη μόνο από λομπίστες και μη αιρετούς γραφειοκράτες με ελάχιστη πραγματική λαϊκή επιρροή.

Ειλικρινά η Ε.Ε. δεν δικαιούται να χρησιμοποιεί τον όρο «Ευρωπαϊκή». Αυτοί που κατοικούν στην ήπειρο είναι πρώτα και πάνω απ΄ όλα Γερμανοί, Ολλανδοί, Πολωνοί, Ιταλοί, Έλληνες, Ούγγροι, Πορτογάλοι κλπ. Η «Ευρώπη» υφίσταται κυρίως για να προστατεύει την ήπειρο από τον ισλαμικό επεκτατισμό.  Ο Charles Martel δημιούργησε την Ευρώπη όταν κατατρόπωσε την Αραβική εισβολή τον 7^ο αιώνα από ανθρώπους όπως ο Pelayo  που ξεκίνησε την ανακατάληψη στην Ιβηρική Χερσόνησο, ο John Hunyadi  και ο Lazar της Σερβίας που πολέμησαν τους Τούρκους στα Βαλκάνια και τον  Ιωάννη 3o Sobieski, Βασιλιά της Πολωνίας που νίκησε τους Οθωμανούς το 1638 στη Μάχη της Βιέννης. Η Ε.Ε. πρακτικά προσπαθεί να εξαρθρώσει ό,τι επέτυχαν ο Charles Martel και αυτοί οι άνθρωποι. Αυτό την καθιστά την αντι-Ευρωπαϊκή Ένωση, ένα κακό οργανισμό χωρίς καμία ηθική νομιμοποίηση.

Η Ε.Ε. βαθμιαία υποβιβάζει τον γηγενή πληθυσμό μιας ολόκληρης ηπείρου στο πιθανό μελλοντικό καθεστώς των  πολιτών  δεύτερης κατηγορίας στις χώρες τους.  Είναι πιθανώς η μεγαλύτερη προδοσία στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού από τη πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που όμως χαιρετίστηκε ως ένα «σχέδιο ειρήνης» από τα ΜΜΕ. Είναι ντροπή να παρακολουθούμε τον εκφοβισμό των ηγετών της Ε.Ε. προς τους Σέρβους οι οποίοι πιέζονται να εκχωρήσουν τη γη τους σε μουσουλμάνους γκάγκστερς. Αυτή η επικάλυψη θα χρησιμοποιηθεί στο τέλος εις βάρος όλων των Ευρωπαίων. Όπως προειδοποιεί ο Srdia Trifkovic, ακόμα και αν οι Σέρβοι χάσουν το Κοσσυφοπέδιο, οι Μουσουλμάνοι δεν θα ευχαριστήσουν ποτέ τη Δύση.

«Στην Ευρώπη τα περισσότερα έθνη θέλουν να υπερασπιστούν την υπόστασή τους –ακόμα και οι εξαιρετικά ανεκτικοί Ολλανδοί έχουν αφυπνισθεί μετά τη δολοφονία του Theo van Gogh- αλλά δεν μπορούν  να το κάνουν επειδή είναι ευνουχισμένα από μια διοικούσα τάξη που αποτελείται από μια συντεχνία αυτοκαταστροφικών ηγετών και ικανών «αυλικών».  Η άσκηση της εξουσίας τους όμως, τα ΜΜΕ και ο πνευματικός κόσμος είναι αντιδημοκρατικά, αφύσικα και αισχρά. Εάν η Ευρώπη επιβιώσει θα πρέπει να τους ξεσκεπάσει: τους προδότες των εθνών τους και των πολιτισμών τους. Εάν η Ευρώπη επιβιώσει πρέπει να τους αντικαταστήσει με ανθρώπους έτοιμους και πρόθυμους να υποβάλλουν τα θέματα της μετανάστευσης και ταυτότητας στο τεστ της δημοκρατίας, ανεμπόδιστα από διοικητικά και δικαστικά διατάγματα. Έτσι δεν θα επιτρέψει το θάνατο τα Ευρώπης και τη παράδοσή της στον ολοκληρωτισμό των διαδόχων του Μωάμεθ.»

Κάποιοι ευελπιστούν ότι μπορούμε να κρατήσουμε τις «θετικές» πλευρές της Ε.Ε. και να μη «κάψουμε τα χλωρά μαζί με τα ξερά». Η Ε.Ε. δυστυχώς φαίνεται να έχει  πολλά «ξερά». Ακολούθησε το λάθος μονοπάτι από την πολύ αρχή και τώρα είναι τόσο ελαττωματική που απλά δεν μπορεί να μεταρρυθμιστεί. Ο κατευνασμός του Ισλάμ είναι τόσο βαθιά εγκατεστημένος στο δομικό DNA  της Ε.Ε. που ο μόνος τρόπος να σταματήσει η Ισλαμοποίηση της Ευρώπης είναι η διάλυση ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διαβάστε όλα τα στάδια της κατασκευής πυρηνικών  όπλων στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ενέκρινε το 2007-2008 την αποστολή του Λέκτορα Δρ. Θεοδώρου Λιόλιου (Διευθυντή του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων και των Εργαστηρίων Πυρηνικής-Ατομικής Φυσικής της ΣΣΕ) στο Κέντρο Διεθνούς Ασφάλειας του Πανεπιστημίου Maryland (USA). Για την αποστολή αυτή είχε προηγηθεί επίσημη πρόσκληση του Προέδρου του τμήματος Δημόσιας Πολιτικής του Πανεπιστημίου Maryland, Prof. Steve Fetter συμβούλου του Υφυπουργού Άμυνας των ΗΠΑ.

Κατά την παραμονή του Δρ. Θ. Λιόλιου στο πανεπιστήμιο Maryland (χειμερινό εξάμηνο 2007-2008) συνέβη ένα από τα πιο σοβαρά ατυχήματα πυρηνικών όπλων στην ιστορία. Ειδικότερα στην αεροπορική πυρηνική βάση Minot, έξι πυρηνικοί πύραυλοι Κρούζ τύπου AGM-129 (Advanced Cruise Missiles) επρόκειτο να μεταφερθούν χωρίς την πυρηνική τους κεφαλή στην αεροπορική βάση Barksdale για απόσυρση. Κατά λάθος οι πυρηνικές κεφαλές των πυραύλων δεν αφαιρέθηκαν και οι συγκεκριμένοι πύραυλοι με τις πυρηνικές κεφαλές παρέμειναν χωρίς καμία ασφάλεια για ένα διάστημα 36 ωρών κατά την πτήση του αεροσκάφους πάνω από διάφορες πολιτείες της Αμερικής. Μεγάλα ατυχήματα έχουν συμβεί στο παρελθόν κατά την μεταφορά οπλισμένων πυρηνικών όπλων από αεροσκάφη της αμερικανικής αεροπορίας όπως για παράδειγμα η πτώση και συντριβή των θερμοπυρηνικών όπλων το 1966 στο Palomares της Ισπανίας και το 1968 στη Thule της Γροιλανδίας. Έκτοτε η μεταφορά πυρηνικών κεφαλών στα αεροσκάφη των ΗΠΑ απαγορεύθηκε. Το πρόσφατο ατύχημα έφερε πάλι στο προσκήνιο τα χαλαρά μέτρα ασφαλείας των πυρηνικών όπλων που επικρατούν στις πυρηνικές δυνάμεις.

Ο Διευθυντής του Κέντρου Ελέγχου Όπλων εκπόνησε κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ μια πλήρη μελέτη για τις επιπτώσεις που θα είχε ένα ατύχημα στα θερμοπυρηνικά όπλα του συγκεκριμένου συμβάντος (αναμενόμενη καρκινογένεση, ραδιολογική μόλυνση του εδάφους κλπ). Η μελέτη αυτή βρίσκεται στην ιστοσελίδα της «Αθηνάς» (www.ArmsControl.gr) και είναι στη διάθεση των ενδιαφερομένων.

Διαβάστε όλα τα στάδια της κατασκευής πυρηνικών  όπλων στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

Του Μανώλη Αστρεινίδη Διεθνολόγου, Ερευνητή του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων

Όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, η διεθνής κοινότητα με αγωνία παρακολουθούσε τι θα έκανε το πρόσφατα ανεξαρτητοποιημένο Καζακστάν με τις χιλιάδες πυρηνικών όπλων που είχαν μείνει στο έδαφός του.  Εάν το Καζακστάν είχε αποφασίσει την αποτροπή της απόσυρσης θα είχε γίνει η τέταρτη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη παγκοσμίως. Ευτυχώς η χώρα αποφάσισε να αφοπλιστεί –επιλογή που έκανε λόγω ενός συνδυασμού διεθνούς πίεσης , μιας επιθυμίας ένταξης στη διεθνή κοινότητα και μιας δεδηλωμένης δυτικής βοήθειας στη διάλυση των πυρηνικών όπλων και των εγκαταστάσεων. Τελικά, τα σοβιετικά όπλα είτε καταστράφηκαν ή μεταφέρθηκαν στη Ρωσία, η τοποθεσία πυρηνικών δοκιμών , το Semipalatinsk, στο δυτικό Καζακστάν έκλεισε και όλα τα σιλό των διεθνών βαλλιστικών πυραύλων καταστράφηκαν.

Εκείνη την εποχή, η χώρα είχε άλλες ανησυχίες –δηλαδή την εγκατάσταση μιας κυβέρνησης και την αναβίωση της οικονομίας της. Τα πυρηνικά όπλα και η πυρηνική ενέργεια δεν αποτελούσαν την κύρια προτεραιότητα της χώρας. Αλλά αυτά συνέβαιναν 15 χρόνια πριν και οι καιροί φαίνεται πως έχουν αλλάξει. Σήμερα ο κόσμος επανεξετάζει την πυρηνική ενέργεια ως πηγή ενέργειας απελευθερωμένης από άνθρακα και το Καζακστάν που έχει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα ουρανίου στον κόσμο, διαθέτει μια σειρά πυρηνικών φιλοδοξιών.

1 -Φιλοδοξία 1^η Να γίνει μέχρι το 2010 η μεγαλύτερη παραγωγός ουρανίου στον κόσμο

Οπωσδήποτε το Καζακστάν είναι τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας ουρανίου στον κόσμο –μετά την Αυστραλία και τον Καναδά.  Με 1,5 εκατομμύρια τόνους διαθέτει το 19% των παγκόσμιων αποθεμάτων ουρανίου. Περισσότερο από το 50%  είναι κατάλληλα για επιτόπιο φιλτράρισμα, μια φτηνή και φιλική προς το περιβάλλον μέθοδο  συγκριτικά με την εξόρυξη ουρανίου από βαθιά ορυχεία . Το 2007 η χώρα παρήγε 6.637 τόνους και σχεδιάζει να ανεβάσει φέτος τη παραγωγή σε 9.445 τόνους . Η χώρα προσανατολίζεται στη παραγωγή 18.700 τόνων ουρανίου ετησίως περί το 2015 και στις 27.000 τόνους περί το 2025.

Αν και Goldman Sachs JB Were προγραμματίζει ώστε η χώρα να γίνει ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός ουρανίου περί το 2011, η Kazatomprom , η κρατική εταιρία ενέργειας του Καζακστάν που επιβλέπει όλη την παραγωγή ουρανίου σχεδιάζει να γίνει ο μεγαλύτερος παραγωγός ένα μόλις χρόνο νωρίτερα. Η Kazatomprom στηρίζει την πρόγνωσή της στην ικανότητα αυξημένης παραγωγής που θα προμηθεύουν 16 νέα ορυχεία στο νότιο Καζακστάν.[1] Με την παγκόσμια κατανάλωση ουρανίου να προβλέπεται να φτάσει στους 117.193 τόνους μέχρι το 2030, το Καζακστάν αναμένει μια θεαματική άνοδο.

2. Φιλοδοξία 2^η : Να γίνει ένας σημαντικός προμηθευτής πυρηνικών  καυσίμων

Το Καζακστάν σχεδιάζει να διατηρήσει τον ολοκληρωμένο κύκλο καυσίμων με τη Ρωσία αλλά επίσης δεν θέλει να εξαρτάται αποκλειστικά από το βόρειο γείτονά του για την παραγωγή πυρηνικών καυσίμων.

Προς το παρόν, όλα τα αρχικά στάδια της εξόρυξης ουρανίου και η τριβή του σε κίτρινο μείγμα διεξάγονται στο Καζακστάν, ύστερα το κίτρινο μείγμα μεταφέρεται στη Ρωσία για αεριοποίηση και εμπλουτισμό. Το επόμενο στάδιο παραγωγής καψουλών καυσίμων διεξάγεται στο Καζακστάν ενώ η τελική παραγωγή από μπάρες καυσίμων λαμβάνει χώρα στη Ρωσία.  Κοινά προγράμματα μεταξύ τω δύο χωρών περιλαμβάνουν κατασκευή εργοστασίου εμπλουτισμένου αερίου (η πρώτη φάση προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2011) δίπλα στις ρωσικές εγκαταστάσεις του Angarsk., στη Σιβηρία. Το νέο εργοστάσιο εμπλουτισμού (η Kazatomprom θα κατέχει το 50% των μετοχών) θα παράγει ετησίως μέχρι το 2013 περίπου 757.863  κιλά ουρανίου χαμηλού εμπλουτισμού. [2] Αυτότης  θα είναι τεχνολογικό «μαύρο κουτί» για τους ειδικούς της Kazatomprom, που σημαίνει ότι δεν θα έχουν πρόσβαση στην ίδια την τεχνολογία του εμπλουτισμού αλλά θα μπορούν να εμπλουτίζουν ουράνιο, προσθέτοντας στην αξία των εξαγωγών της χώρας.[3] Ο πρόεδρος της Kazatomprom είπε ότι η εταιρία του θα συνεχίσει να αναθέτει την ευαίσθητη φάση του εμπλουτισμού στη Ρωσία ώστε να αμβλύνει τις ανησυχίες περί διάδοσης πυρηνικών όπλων.

Το Διεθνές Κέντρο Εμπλουτισμού Ουρανίου που βρίσκεται επίσης στο Angarsk., αποτελεί άλλη μια ρωσο-καζακστανική συνεργασία που θα δώσει πρόσβαση σε πυρηνικά καύσιμα σε χώρες χωρίς ικανότητα παραγωγής καυσίμων. Άρχισε να λειτουργεί το Σεπτέμβριο 2007 και τώρα συνδυάζει το πυρηνικό συγκρότημα εξαγωγής όπλων, την Techsnabexport με την Kazatomprom – αν και η Techsnabexport κατέχει το 90% των μετοχών- στο Διεθνές Κέντρο Εμπλουτισμού Ουρανίου. Η κατανομή των ποσοστών ιδιοκτησίας θα αλλάξει καθώς νέα μέλη του Κέντρου αποκτούν κάποιο από το  ρωσικό μερίδιο. Έχει υπογραφεί ένα μνημόνιο κατανόησης με την Ουκρανία, η Αρμενία βρίσκεται στη διαδικασία ένταξης, ενώ η Μογγολία και η Ν. Κορέα έχουν εκφράσει έντονο ενδιαφέρον, σύμφωνα με την ρωσική εταιρία ατομικής ενέργειας, τη Rosatom.

Όμως το Καζακστάν δεν στηρίζεται αποκλειστικά στη συνεργασία του με τη Ρωσία. Ενεργά λοιπόν επιδιώκει συμφωνίες και με άλλες χώρες. Η Cameco, μια καναδική εταιρία μελετά τη πιθανότητα κατασκευής ενός εργοστασίου μετατροπής οξειδίου του ουρανίου σε εξάφθορο ουράνιο στο Ust-Kamenogork  στο βορειοανατολικό Καζακστάν το οποίο, αν ολοκληρωθεί, θα επιτρέψει την υλοποίηση μιας ακόμα φάσης επεξεργασίας ουρανίου (μετατροπή σε αέριο) εντός του Καζακστάν.

Η είσοδος της Ιαπωνίας στην αγορά ουρανίου του Καζακστά ν οριστικοποιήθηκε τον Οκτώβριο 2007 όταν η Kazatomprom απέκτησε το 10% της Westinghouse Electric Corporation από την Toshiba για 540 εκ. δολάρια.  Ως αποτέλεσμα η Westinghouse απέκτησε πρόσβαση στο ουράνιο του Καζακστάν και πιθανώς μεγαλύτερη ικανότητα επεξεργασίας ουρανίου, ενώ με τη σειρά της  η Kazatomprom απέκτησε πρόσβαση στη παγκόσμια αγορά πυρηνικών καυσίμων. Η Toshiba-Westinghouse Electric θα γίνει ο τεχνικός συνεταίρος της Kazatomprom στη παραγωγή του τελικού προϊόντος. Η κατασκευή ενός εργοστασίου παραγωγής  του τελικού προϊόντος στο Ust-Kamenogork θα ολοκληρωθεί το 2011 ή το 2012 και θα επιτρέπει στο Καζακστάν να παράγει το τελικό προϊόν.  Αναμένεται να αυξήσει το μερίδιο του Καζακστάν στην Ιαπωνική αγορά ουρανίου από 1% σε 30-40% περί το 2010 , καθιστώντας το έναν από τους μεγαλύτερους προμηθευτές της Ιαπωνίας.  Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Kazatomprom οι ετήσιες πωλήσεις ουρανίου στην Ιαπωνία θα ανέλθουν στις 4.000 τόνους μέχρι τον επόμενο χρόνο.  Τον Απρίλιο 2007 , 150 εκπρόσωποι της κυβέρνησης αλλά και του ιδιωτικού τομέα της Ιαπωνίας επισκέφτηκαν την Astana, πρωτεύουσα του Καζακστάν και υπέγραψαν 24 διμερείς εμπορικές συμφωνίες, ακόμα και την αγορά από την Marubeni Corporation μεριδίου σε ένα ορυχείο ουρανίου της Kazatomprom . Επιπλέον η Toshiba δεσμεύτηκε να βοηθήσει το Καζακστάν στην κατασκευή εργοστασίων πυρηνικής ενέργειας και η ιαπωνική αποστολή συμφώνησε να παράσχει στο Καζακστάν τεχνολογική υποστήριξη για την επεξεργασία καυσίμων ουρανίου και την κατασκευή αντιδραστήρων.[4]

Η συνεργασία του Καζακστάν με τη Κίνα επίσης ενισχύθηκε πέρυσι. Το Μάϊο 2007 η  Kazatomprom  και η Κινεζική Ομάδα Πυρηνικής Ενέργειας Guandong έφτασαν σε μια συμφωνία προκειμένου να παράγουν πυρηνικά καύσιμα για τον αναπτυσσόμενο τομέα πυρηνικής ενέργειας της Κίνας. Τέσσερις μήνες αργότερα, η Kazatomprom , η Κινεζική Ομάδα Πυρηνικής Ενέργειας Guandong και η Κινεζική Εθνική Πυρηνική Κοινοπραξία συμφώνησαν να ιδρύσουν μια κοινή επιχείρηση εξόρυξης προκειμένου να εκμεταλλευτούν τα αποθέματα του ουρανίου στο Καζακστάν. Όλο το φυσικό ουράνιο που θα εξορύσσεται από την επιχείρηση θα αποδίδεται στη Κίνα με τη μορφή πυρηνικών καυσίμων. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της εταιρίας, η Kazatomprom ,θα αρχίσει να προμηθεύει κάψουλες ουρανίου και κίτρινο μείγμα στο Πεκίνο σε δύο χρόνια και θα αρχίσει να πουλά πυρηνικά καύσιμα περί το 2013, παρακάπμπτοντας τον παραδοσιακό προμηθευτή της Κίνας, την Areva, μια εταιρία γαλλικών συμφερόντων. Η Kazatomprom  και η Κίνα συζητούν σχέδια για στενότερη συνεργασία στη παραγωγή τελικού προϊόντος καυσίμου στο προσεχές μέλλον.[5]

Αλλά παρά τις απόπειρες αυτές να διευρύνει τον κύκλο των πυρηνικών του εταίρων, το Καζακστάν θα παραμείνει εξαρτημένο από τις ρωσικές εγκαταστάσεις εμπλουτισμού για το ορατό μέλλον, ακόμα και αν πραγματοποιηθούν στο εσωτερικό της χώρας δύο ακόμα στάδια της παραγωγής καυσίμων (επεξεργασία οξειδίου του ουρανίου σε εξάφθορο ουράνιο και παραγωγή του τελικού προϊόντος καυσίμου.

3. Φιλοδοξία 3^η : Να παράγει εγχώρια πυρηνική ενέργεια

Περισσότερες από 450 πυρηνικές δοκιμές στο Semipalatinsk κατά τη διάρκεια της σοβιετικής αυτοκρατορίας στιγμάτισαν όχι μόνο το περιβάλλον της χώρας αλλά και την υγεία του πληθυσμού προξενώντας ένα ισχυρό εγχώριο αίσθημα κατά των πυρηνικών. Για μεγάλο διάστημα, η αντιπάθεια του κόσμου προς όλα  όσα είχαν σχέση με την πυρηνική δραστηριότητα αποτέλεσε σοβαρό εμπόδιο στην ανάπτυξη εγχώριας πυρηνικής ενέργειας στο Καζακστάν. Ο μοναδικός αντιδραστήρας λειτουργούσε στο Aktau από το 1972 μέχρι το 1999 και οποιαδήποτε σχέδια  για κατασκευή  ενός νέου εργοστασίου πυρηνικής ενέργειας πάντοτε αντιμετωπίζονταν με από το λαό και διάφορες πολιτικές ομάδες με σθεναρή αντίδραση.

Αλλά τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση έχει κάνει σταθερά σχέδια να κατασκευάσει εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας  προκειμένου να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας η οποία προβλέπεται να αυξηθεί σε 19.350 μεγαβάτ μέχρι το 2015. Επίσης υπάρχει σχέδιο για κατασκευή ενός νέου εργοστασίου στο Aktau μέχρι το 2011. Η συνολική προβλεπόμενη ικανότητα του εργοστασίου είναι 600 μεγαβάτ. Το Aktau επελέγη ως τοποθεσία καθώς ήδη διέθετε την σχετική με τον προηγούμενο αντιδραστήρα υποδομή και επειδή η περιοχή σήμερα στηρίζεται στο γειτονικό Ουζμπεκιστάν για ηλεκτρική ενέργεια .

Αυτό είναι το πρώτο από πολλά εργοστάσια. Το κρατικό Εθνικό Πυρηνικό Κέντρο που διεξάγει έρευνες για τις ειρηνικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας έχει προτείνει 20 πυρηνικά εργοστάσια μικρής ικανότητας (50-100 μεγαβάτ το καθένα) προκειμένου να παράσχει ενέργεια σε μικρές πόλεις του Καζακστάν. Σήμερα περίπου το 70%  της ηλεκτρικής ενέργειας του Καζακστάν παράγεται από άνθρακα, το 14% από υδροηλεκτρικές πηγές, το 10% από αέριο και 5% από το πετρέλαιο. Η πυρηνική ενέργεια προβλέπεται να απελευθερώσει τις πηγές του εξαγώγιμου φυσικού αερίου.

4. Φιλοδοξία 4^η :Να πουλά πυρηνικούς αντιδραστήρες

Ο στόχος της Kazatomprom είναι να συνεργαστεί με τη Ρωσία ώστε να εξάγει πυρηνικούς αντιδραστήρες σε τρίτες χώρες. ‘Εχει ήδη ιδρύσει την Atomnye Stantsii,  μια κοινή επιχείρηση με τη Ρωσία που θα σχεδιάζει, θα κατασκευάζει και θα πουλά μικρούς και μεσαίους αντιδραστήρες. Ο Mohamed El Baradei της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας  ανέφερε ότι οι περισσότεροι μεγάλοι πωλητές έχουν αποτύχει  στη προσπάθεια να προσφέρουν τέτοιους αντιδραστήρες, που θεωρείται ότι είναι κατάλληλοι για χώρες νέες στην πυρηνική ενέργεια. Ο El Baradei ανέφερε ότι η Ιορδανία, η Ταϊλάνδη και η Γκάνα ενδιαφέρονται για αντιδραστήρες ικανότητας από 100-400 μεγαβάτ.[6]

Το Καζακστάν επίσης πιστεύει ότι και άλλες χώρες της Κ. Ασίας θα ενδιαφερθούν να αγοράσουν τεχνολογία τέτοιων αντιδραστήρων

Οφέλη από την άνοδο της πυρηνικής ενέργειας του Καζακστάν

Πρώτο και κύριο, το Καζακστάν υπεύθυνα στηρίζει τη μη διάδοση πυρηνικών όπλων και τον έλεγχο των εξαγωγών. Είναι μέλος του Nuclear Non-Proliferation Treaty και της Ομάδας Πυρηνικών Προμηθευτών. Εκτός του ότι  η χώρα είναι μέλος στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, επιπλέον έχει υπογράψει το Πρωτόκολλο Ασφαλείας της ΔΥΑΕ  και επικύρωσε το Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο της ΔΥΑΕ.  Η συμμόρφωση προς το Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο υποβάλλει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Καζακστάν στην αυστηρότατη επιθεώρηση της ΔΥΕΑ .

Μαζί με το Κιργιστάν, Τουρκμενιστάν και το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν ίδρυσε το Σεπτέμβριο 2006  στην Κ. Ασία μια ζώνη ελεύθερη από πυρηνικά όπλα, από την οποία απαγορεύεται να έχει ή να προσπαθήσει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να βοηθήσει ή να ενθαρρύνει άλλα έθνη να τα αποκτήσουν. Ο ενθουσιασμός του για την ελεύθερη από πυρηνικά όπλα ζώνη καθιστά απίθανο το Καζακστάν να κάνει χρήση της πυρηνικής του τεχνογνωσίας προκειμένου να επιδιώξει πυρηνικά όπλα ή να βοηθήσει άλλη χώρα να τα κατασκευάσει.

Άλλοι λόγοι που ενθαρρύνουν τα πυρηνικά σχέδια της χώρας είναι οι ακόλουθοι:

• Καθώς τα κέρδη από την βιομηχανία ουρανίου αυξάνονται, τα χρήματα μπορούν να επενδυθούν πάλι στην περαιτέρω βελτίωση της φυσικής προστασίας των εγχωρίων εργοστασίων, στα μέτρα εσωτερικού ελέγχου, στην ασφάλιση ραδιενεργών υλικών και στην εκπαίδευση των εργατών πυρηνικής βιομηχανίας  στην ηθική δεοντολογία της μη διάδοσης. Από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ έχουν επιτευχθεί σημαντικές βελτιώσεις σε όλες τις πτυχές της πυρηνικής ασφάλειας  στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Καζακστάν, κυρίως με τη βοήθεια των βοηθητικών προγραμμάτων μη διάδοσης που επιδότησαν οι ΗΠΑ. .Χάρη στη συνεργασία με τη ΔΥΕΑ, η πλέον ευαίσθητη εγκατάσταση – το εργοστάσιο μεταλλουργίας Ulba στο Ust-Kamenogorsk- έχει το υψηλότερο επίπεδο ασφάλειας στη Κ. Ασία , κάτι που φέρνει τη χώρα εγγύτερα στα δυτικά πρότυπα. Αν και σύμφωνα με αναλυτές, περισσότερες πηγές  θα πρέπει να ενταχθούν στη κουλτούρα της πυρηνικής ασφάλειας και την παιδεία της μη διάδοσης.
• Συμμετέχοντας στην διεθνή τράπεζα καυσίμων που προτείνει η Πρωτοβουλία Πυρηνικής Απειλής, το Καζακστάν μπορεί να συνεισφέρει στο περιορισμό της διάδοσης τεχνολογιών ολοκληρωμένης παραγωγής πυρηνικών καυσίμων. Το Καζακστάν θα μπορούσε να γίνει η έδρα μιας τέτοιας τράπεζας επειδή η πυρηνική του υποδομή, το έντονο ιστορικό της χώρας στη μη διάδοση και ο μεγάλος μουσουλμανικός πληθυσμός  καθιστούν το Καζακστάν ίσως τη πιο ελκυστική και ενδιαφέρουσα περίπτωση έδρας ενός τέτοιου φορέα από άλλες  μη δυτικές χώρες.[7]

Προβληματισμοί σχετικά με την άνοδο της πυρηνικής ενέργειας του Καζακστάν

Λαμβάνοντας υπόψη τη θετική επίπτωση των δυναμικών πυρηνικών σχεδίων του Καζακστάν, πρέπει να επίσης να είμαστε και επιφυλακτικοί. Κάποια προβλήματα και κρίσεις που σχετίζονται με τη ταχεία άνοδο της χώρας στο πεδίο της πυρηνικής ενέργειας παρατίθενται συνοπτικά παρακάτω;

• Το Καζακστάν είναι ανέτοιμο για την περιβαλλοντική επίπτωση που

θα προκαλούσε μια αύξηση στην εξόρυξη ουρανίου και η χώρα στερείται επαρκών κανονισμών που να ρυθμίζουν την αποκατάσταση των γαιών που χρησιμοποιούνται από εταιρίες εξόρυξης [8]. Ήδη υπάρχουν σημαντικά ποσοστά πυρηνικών αποβλήτων στο Καζακστάν από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης. Πριν λίγα χρόνια, η Kazatomprom ανέπτυξε ένα σχέδιο με το οποίο το κέρδος που προέρχεται από τα εισαγόμενα ξένα πυρηνικά απόβλητα θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν ώστε να χρηματοδοτηθεί η καταστροφή των αποβλήτων του Καζακστάν. Οι οικολογικές ομάδες της χώρας και ο λαός αντέδρασαν σθεναρά στη πρόταση και έτσι αυτή δεν προχώρησε.  (Μετά την ένταξη στην ελεύθερη από πυρηνικά ζώνη της Κ. Ασίας, το Καζακστάν δεσμεύτηκε να μην επιτρέψει την εισαγωγή ξένων πυρηνικών αποβλήτων.  Παρόλα αυτά η Kazatomprom πληρώνει τακτικά πρόστιμα για  παραβάσεις νόμων που αφορούν την αποθήκευση υπαρχόντων αποβλήτων εξαιτίας έλλειψης χώρων ταφής.

• Το Καζακστάν βρίσκεται σε μια ασταθή περιοχή, συνορεύοντας χαλαρά με της κεντροασιατικές δημοκρατίες όπως το Ουζμπεκιστάν και το σχεδόν κατεστραμμένο από τον πόλεμο Αφγανιστάν. Κάποιοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι διαδρομές του ναρκο-εμπορίου από το Αφγανιστάν μέσω Κ. Ασίας θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν για λαθρεμπόριο ραδιενεργών υλών –αν και δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι τέτοιο έχει συμβεί στο παρελθόν. Αναφερόμενοι σ΄ αυτό, μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει ένα ιστορικό περιστατικών στη Κ. Ασία παράνομων φορτίων ραδιενεργού μετάλλου, ωστόσο δεν είναι σαφές εάν αυτά ήταν προϊόν  άγνοιας ή σκόπιμου λαθρεμπορίου. Αν και οι κίνδυνοι για διάδοση που συνδέονται με την εξόρυξη  ουρανίου είναι μικροί, τα ραδιενεργά απόβλητα θα μπορούσαν να προσελκύσουν τρομοκράτες που θα χρησιμοποιήσουν τέτοιες ύλες για να κατασκευάσουν ενδεχομένως έναν απλό ραδιολογικό μηχανισμό ή μια «βρώμικη βόμβα» προκειμένου να προκαλέσουν γενικευμένο δημόσιο πανικό.
• Η διαφθορά είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στο Καζακστάν. Και παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει απόδειξη ότι η πυρηνική βιομηχανία της χώρας είναι διεφθαρμένη, υπάρχει η ανησυχία ότι  κάποιοι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι θα υπονομεύσουν τις πολιτικές της χώρας για μη διάδοση κάνοντας επικερδείς επιμέρους συμφωνίες με ομάδες τρομοκρατών ή και με κράτη-παρίες. Το μονοπώλιο της Kazatomprom σε όλες τις πυρηνικές ύλες και τις εξαγωγές τους ελαχιστοποιεί τέτοιες απειλές καθώς οποιαδήποτε εσφαλμένη ενέργεια ή πράξη θα μπορούσε να εντοπιστεί μέσω του συστήματος ελέγχου εξαγωγών της χώρας, τις υποχρεώσεις της Ομάδας Πυρηνικών Προμηθευτών και τις απαιτήσεις για την απόκτηση αδειών εξαγωγών. Και αν οι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι ήθελαν να διακινήσουν παράνομα πυρηνικές ύλες εκτός χώρας θα χρειάζονταν μια ολόκληρη αλυσίδα άλλων διεφθαρμένων προκειμένου να φτάσουν στη συμφωνία..
• Λιγότερο ανησυχητική αλλά σίγουρα μια μεγάλη πρόκληση είναι οι πολλοί καλά καταρτισμένοι εργάτες σε μια εκτεταμένη πυρηνική βιομηχανία του Καζακστάν. Αν και οι ειδικοί εκπαιδεύονται στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, το Καζακστάν οφείλει να επενδύσει σημαντικά περισσότερα χρήματα στη διασφάλιση του μέλλοντός του, η  μελλοντική εργατική δύναμη της πυρηνικής βιομηχανίας  μπορεί να ανταποκριθεί στο είδος των απαιτήσεων που προσδοκά η χώρα.

Συμπερασματικά, οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Καζακστάν είναι πιθανό να  πραγματωθούν εάν οι τιμές του ουρανίου παραμείνουν υψηλές και η Kazatomprom επεκταθεί αποτελεσματικά στο κύκλωμα των διεθνών εταίρων. Η πιο σημαντική και άμεση μέριμνα της Kazatomprom είναι να εξασφαλίσει πελάτες για το τελικό της πυρηνικό προϊόν, μια επιπλέον φάση επεξεργασίας καυσίμου της οποίας την διεξαγωγή  η Kazatomprom  σχεδιάζει να εγκαινιάσει εντός των συνόρων. Διαθέτοντας μια σχεδόν ολοκληρωμένη παραγωγή πυρηνικών καυσίμων –εκτός του εμπλουτισμού- θα εξασφαλίσει μια σταθερή εισροή κεφαλαίων για την Kazatomprom και θα περιορίσει τη εξάρτηση από την αυξομειούμενη αγοραστική αξία του ουρανίου.

Στο μεταξύ, όμως, οι αυξημένες πωλήσεις ουρανίου θα συντείνουν στην ελάφρυνση της υπερ-εξάρτησης

από τις εξαγωγές πετρελαίου και θα εκσυγχρονίσει τον πυρηνικό του τομέα. Εάν το Καζακστάν γίνει  ο πρώτος προμηθευτής ουρανίου και πυρηνικών καυσίμων στον κόσμο οι επιπτώσεις για τη χώρα όσον αφορά στο αυξημένο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν και στην εικόνα του στο παγκόσμιο στερέωμα θα είναι σημαντικότατες. Σε κάθε περίπτωση, το Καζακστάν θα συνεχίσει να στηρίζεται κατά κύριο λόγο στην εξαγωγή των φυσικών του πόρων.

[2] Συνέντευξη με τον Masha Katsva, Σύμβουλο ανάλυσης της Ux, 24 Απριλίου 2008

[3] Ann McLahlan, “Kazatomprom Sets Goals Higher for U Production, Pursues Nuclear Cycle” Nuclear Fue,10 Σεπτεμβρίου 2007

[4] “Japan Set to Raise Kazkh Share in Uranium Imports to 30-40 Per Cent”, BBC World Monitoring, 30 Απριλίου 2007

[5] “Kazakhstan, China Sign Nuclear Fuel Cooperation Accord”, Interfax-Kazakhstan News Agency, 24 Μαϊου 2007, “Kazakh, Chinese Nuclear Companies to Set Up Joint Ventures”, Interfax-Kazakhstan News Agency, 13 Οκτωβρίου 2007, “Kazatomprom to Form JC With Chinese Companies for Uranium Mining”, Interfax, Οκτώβριος 2007, “Kazatomprom Will Export Uranium to China, Beginning in May”, Nuclear Fuel,22 Οκτωβρίου 2007, Judith Perera, “Kazakh Ambition”, Nuclear Engineering International, 4 Σεπτεμβρίου 2007

[6] “Kazatomprom  Poised to Close Westinghouse Deal”, Nucleonics Week, 11 Σεπτεμβρίου 2007

[7] David Homer, “Fuel-Bank Moving in Congress as IAEA Board Meeting Nears”, Nuclear Fuel,

21 Μαϊου 2007

[8] “Program on Development of Kazakhstan’s Uranium Industry for 2004-2015”, Ministry of Energy and Mineral Resources of the Republic of Kazakhstan, 2004

Διαβάστε όλα τα στάδια της κατασκευής πυρηνικών  όπλων στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

του Δρ.Θεόδωρου Λιόλιου  (Λέκτορα Πυρηνικής Φυσικής της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων, Διευθυντή του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων)

Η δεύτερη πυρηνική δοκιμή της Βορείου Κορέας απέδειξε την αποφασιστικότητα της χώρας αυτής να φτάσει σε ώριμα στάδια πυρηνικοποίησης παρά τις αντιδράσεις των ΗΠΑ. Οι σεισμογράφοι του διεθνούς προγράμματος εντοπισμού πυρηνικών δοκιμών πιστοποίησαν ότι η σεισμική δόνηση που προκλήθηκε στη Β.Κορέα οφείλεται σε πυρηνική έκρηξη και όχι σε ένα συνηθισμένο σεισμό. Αυτό είναι εύκολο να γίνει αντιληπτό αφού οι δονήσεις γύρω από το σημείο μια πυρηνικής έκρηξης διαδίδονται ακτινικά και φυγόκεντρα από το σημείο μηδέν της έκρηξης σε αντίθεση με τον σύνθετο τρόπο που διαδίδονται τα σεισμικά κύματα.

Πριν προχωρήσουμε στην τεχνική ανάλυση της δοκιμής θα πρέπει να διαχωρίσουμε της έννοιες της πυρηνικής δοκιμής και του πυρηνικού όπλου διότι σήμερα η Β.Κορέα δεν διαθέται πυρηνικά όπλα αλλά έχει πετύχει απλώς μια πυρηνική έκρηξη (πυρηνική δοκιμή). Μια πυρηνική δοκιμή μπορεί να γίνει σχετικά εύκολα με πλημμελείς κανόνες ασφαλείας και με την προϋπόθεση ότι ο μοναδικός σκοπός είναι να προκληθεί μιας μορφής πυρηνική έκρηξη μικρής η μεγάλης ισχύος αδιαφορώντας για τις συνέπειες.  Για παράδειγμα αν με τη βοήθεια μιας συσκευής εμπλουτισμού ουρανίου (πχ αεριώδη διάχυση) καταφέρουμε να εμπλουτίσουμε (ραφινάρουμε) εξήντα κιλά ουράνιο τότε η φύση έχει προβλέψει ότι όταν αυτά τα εξήντα κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου συγκεντρωθούν στο ίδιο δοχείο θα έχουμε το φαινόμενο της κρισιμότητας και θα προκληθεί πυρηνική έκρηξη. Αρκεί λοιπόν να έχουμε δύο δοχεία με τριάντα κιλά εμπλουτισμένο ουράνιο στο καθένα, και να τα φέρουμε σε επαφή προκειμένου να προκαλέσουμε πυρηνική έκρηξη (η οποία βέβαια μπορεί να ισοδυναμεί με μερικά κιλά έως και χιλιάδες τόνους νιτρογλυκερίνης ανάλογα με την εκρηκτική διάταξή). Η οπλοποίηση όμως του πυρηνικού εκρηκτικού (weaponization) απαιτεί υψηλή τεχνολογία και είναι το τελευταίο στάδιο της κατασκευής πυρηνικών όπλων κατά το οποίο πρέπει η εκρηκτική συσκευή να σμικρυνθεί (miniaturization) και να τοποθετηθεί σε έναν φορέα (means of delivery) όπως πύραυλο, ρουκέτα κλπ. Κατά συνέπεια η δοκιμή της Β. Κορέας δεν ισοδυναμεί άμεσα με την απόκτηση πυρηνικών όπλων αλλά σίγουρα σηματοδοτεί την έναρξη της τελευταίας φάσης.

Το πυρηνικό εκρηκτικό υλικό (ουράνιο η πλουτώνιο) η Βόρειος Κορέα το απέκτησε χρησιμοποιώντας το πυρηνικό της πρόγραμμα το οποίο εμπλουτίζει ουράνιο για τους πυρηνικούς της αντιδραστήρες (οι οποίοι με τη σειρά τους παράγουν πλουτώνιο ως απόβλητο). Αν ο εμπλουτισμός ουρανίου αυξήσει την καθαρότητά του τότε το προϊόν του εμπλουτισμού αντί για πυρηνικό καύσιμο καθίσταται πυρηνικό εκρηκτικό.

Οι θεωρητικοί επιστήμονες της Β. Κορέας προφανώς χρησιμοποίησαν τη διεθνή βιβλιογραφία αλλά και δικούς τους προσωπικούς υπολογισμούς προκειμένου να σχεδιάσουν την πυρηνική εκρηκτική συσκευή που δοκίμασαν. Είναι γνωστό στους οπλικούς πυρηνικούς επιστήμονες ότι αρκεί να ακολουθήσει κανείς την πορεία των υπολογισμών της ομάδας του Οπενχάιμερ (Λος ¨Αλαμος 1945) προκειμένου να καταλήξει στα ίδια πρωτόγονα σχέδια της βόμβας της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι.

Η πυρηνική δοκιμή της Β. Κορέας ανήκει σίγουρα σε μία από τις επόμενες δύο κατηγορίες:

Διάταξη Θαλάμης (Βόμβα Ουρανίου-Τύπου Χιροσίμα)

Αν οι Βορειοκορεάτες επέλεξαν τη διάταξη αυτή τότε η διαδικασία η οποία προκάλεσε την πυρηνική έκρηξη είναι σχετικά απλή: Δύο υποκρίσιμες μάζες Ουρανίου (υψηλού εμπλουτισμού) οπλικής βαθμίδας, που στο σύνολό τους όμως αποτελούν περισσότερο από μια υπερκρίσιμη μάζα όταν ενωθούν, ωθήθηκαν ταχύτατα από μία χημική έκρηξη και συγκρούστηκαν μέσα σε ένα ισχυρό κύλινδρο, για παράδειγμα μία θαλάμη κανονιού. Στην κατάλληλη χρονική στιγμή, η υπερκρίσιμη μάζα Ουρανίου βομβαρδίστηκε με νετρόνια από μια ηλεκτρονική πηγή (πχ Πολώνιο η Βηρύλλιο), τα οποία πυροδότησαν την αλυσιδωτή αντίδραση. Η μηχανική ισχύς του κυλίνδρου καθυστέρησε τη διασπορά του πυρηνικού υλικού αυξάνοντας έτσι την απόδοση της συσκευής. Η σκανδάλη της πρωτόγονης αυτής πυρηνικής συσκευής ήταν μια πηγή νετρονίων και κατασκευάζεται ως εξής: Το Βηρύλλιο, όπως και άλλοι ελαφροί πυρήνες, ελευθερώνει νετρόνια όταν βομβαρδίζεται με α-σωμάτια. Χρειάζεται συνεπώς ένα ισχυρό α-ραδιενεργό υλικό όπως το Πολώνιο-210 το οποίο θα δώσει την κατάλληλη πηγή σωματίων άλφα. Τα δύο αυτά υλικά της σκανδάλης παραμένουν απομονωμένα μέχρι την στιγμή που αποσύρουμε το διαχωριστικό πέτασμα μεταξύ τους προκειμένου να ξεκινήσει η αλυσιδωτή αντίδραση. (Η Νότιος Αμερική στις πυρηνικές βόμβες που κατασκεύασε παλαιότερα απλώς χρησιμοποίησε τα νετρόνια του φυσικού υπόβαθρου ως σκανδάλη).

Διάταξη Ενδόρηξης (Έκρηξη Πλουτωνίου-Τύπου Ναγκασάκι)

Αν οι Βορειοκορεάτες συγκέντρωσαν αρκετό Πλουτώνιο ως απόβλητο των πυρηνικών τους εργοστασίων τότε ίσως επιχείρησαν να δοκιμάσουν μια έκρηξη τύπου Ναγκασάκι. Όμως η διάταξη θαλάμης των βομβών Ουρανίου που αναλύσαμε πριν δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση βομβών Πλουτωνίου εξ’ αιτίας της μικρής ταχύτητας των δύο βλημάτων μέσα στη θαλάμη του κανονιού.

Ειδικότερα το εμπλουτισμένο Πλουτώνιο είναι ασταθές με την έννοια ότι ορισμένοι πυρήνες του υφίστανται συχνές αυθόρμητες σχάσεις με ταυτόχρονη εκπομπή νετρονίων. Συνεπώς στο χρόνο των χιλιοστών του δευτερολέπτου που απαιτείται για να ενωθούν τα υποκρίσιμα τμήματα Πλουτωνίου μέσα στη θαλάμη του κανονιού, αδέσποτα νετρόνια θα μπορούσαν να προκαλέσουν αρκετές σχάσεις και να ελευθερώσουν έτσι αρκετή ενέργεια ώστε να ανατινάξουν τη συσκευή και να σταματήσουν την αλυσιδωτή αντίδραση πριν την έκλυση ικανών ποσοτήτων ενέργειας από αυτή.

Αν λοιπόν επέλεξαν τη διάταξη αυτή τότε σίγουρα ακολούθησαν τα βήματα της ομάδας του Οπενχάιμερ δημιουργώντας ένα σφαιρικό θύλακα Πλουτωνίου, ο οποίος σε κανονική πυκνότητα δεν αποτελεί κρίσιμη μάζα και τον περιέβαλλαν με ένα κέλυφος ενός ανθεκτικού μετάλλου (Βολφράμιο, Ουράνιο-238) το οποίο έδρασε ως ανακλαστήρας.  Σύμφωνα με την βασική αρχιτεκτονική της βόμβας Πλουτωνίου οι Βορειοκορεάτες δημιούργησαν συγκλίνοντες εκρηκτικούς φακούς με τη μορφή πολυγωνικών δοκίδων οι οποίες περιέβαλαν την κοίλη σφαίρα Πλουτωνίου με τον ίδιο τρόπο που οι πολυγωνικές δοκίδες της μπάλας ποδοσφαίρου συγκλίνουν στο κέντρο της. Στη συνέχεια πυροδότησαν ταυτόχρονα τους συγκλίνοντες αυτούς εκρηκτικούς φακούς προκαλώντας έτσι μια ταχύτατη συμπίεση του ανακλαστήρα ο οποίος με τη σειρά του προκάλεσε την κατάρρευση του θύλακα και την αύξηση της πυκνότητας του σε τέτοιο  βαθμό ώστε το  υλικό κατέστη υπερκρίσιμο. Την κατάλληλη χρονική στιγμή μια πηγή νετρονίων (εναρκτήρας) Πολωνίου-Βηρυλλίου έδωσε μια ριπή νετρονίων η οποία άρχισε την αλυσιδωτή αντίδραση της πυρηνικής έκρηξης.

Οι προοπτικές

Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι το πυρηνικό οπλικό πρόγραμμα της Βορείου Κορέας βρίσκεται στο εξελικτικό στάδιο του προγράμματος των ΗΠΑ του 1945.  Η πορεία που θα ακολουθήσει η χώρα αυτή είναι προβλέψιμη και προδιαγεγραμμένη: Aν δεν υπάρξει κάποια συμβιβαστική λύση σύντομα η Βόρειος Κορέα θα ενισχύσει (ίσως δεκαπλασιάσει) την ισχύ της πυρηνικής έκρηξής προσθέτοντας στο πυρηνικό εκρηκτικό λίγα γραμμάρια τρίτιο-δευτέριο (boosted fission weapon) ενώ σε λίγες δεκαετίες θα δοκιμάσει και βόμβα υδρογόνου (θερμοπυρηνική έκρηξη με ισχύ χιλιάδες φορές μεγαλύτερη της πρόσφατης έκρηξης σχάσης) όπως έχουν κάνει και οι Κινέζοι και φυσικά προσπαθούν αδιάκοπα να πετύχουν οι Ινδοί και οι Πακιστανοί.

Διαβάστε όλα τα στάδια της κατασκευής πυρηνικών  όπλων που έχει ακολουθήσει η Βόρειος Κορέα καθώς και το είδος των πυρηνικών όπλων που έχει κατασκευάσει στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί

Η Τουρκία άρχισε να φλερτάρει με την πυρηνική ενέργεια τον Ιούλιο του 1955 όταν υπέγραψε μια διμερή συμφωνία συνεργασίας με τις ΗΠΑ για ειρηνικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας. Τότε συστάθηκε και η Τουρκική επιτροπή ατομικής ενέργειας (ΤΑΕK:Turkish Atomic Energy Agency). Ο πρώτος ερευνητικός αντιδραστήρας ισχύος 1MW εγκαταστάθηκε στο κέντρο πυρηνικών ερευνών και εκπαίδευσης στο Τσεκμεσέ (διέκοψε τη λειτουργία του το 1977 και αργότερα αναβαθμίσθηκε). Μάλιστα ο αντιδραστήρας αυτός το 1993 φημολογείται ότι είχε κάποια διαρροή στη λίμνη Κουτσούκ Τσεκμεσέ, μετά την αναβάθμισή του σε 5 MW. Τελικά και αυτός ο αναβαθμισμένος αντιδραστήρας διέκοψε πλήρως τη λειτουργία του το 1995. Μέχρι πρόσφατα (2005) ο μοναδικός ερευνητικός αντιδραστήρας της Τουρκίας βρίσκονταν στο Πολυτεχνείο της Κωνσταντινούπολης (ισχύος 250 ΚW όταν ένας μέσος πυρηνικός αντιδραστήρας ισχύος είναι μερικές χιλιάδες φορές ισχυρότερος) και είναι υπό τη διαχείριση του Τουρκικού Ινστιτούτου Πυρηνικής Ενέργειας ενώ άρχισε τη λειτουργία του το 1979.

Πυρηνικός αντιδραστήρας πεπιεσμένου ύδατος (PWR)

Οι διάφοροι ερευνητικοί αντιδραστήρες μικρής ισχύος που έχουν λειτουργήσει κατά καιρούς στα διάφορα ερευνητικά ινστιτούτα της Τουρκίας σε καμιά περίπτωση δεν αποτελούν απειλή για την Ελλάδα αφού δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε προγράμματα παραγωγής πυρηνικών όπλων, εκτός και αν γίνουν πάνω τους σημαντικές τροποποιήσεις που ίσως και να μη γίνουν αντιληπτές.

Μέχρι σήμερα έχουν γίνει τρεις σημαντικές αλλά αποτυχημένες προσπάθειες της Τουρκίας για τη δημιουργία πυρηνικού αντιδραστήρα ισχύος. Η πρώτη το 1965 η οποία σταμάτησε μετά το πραξικόπημα του 1971, η δεύτερη το 1974 με προτεινόμενη περιοχή εγκατάστασης το Ακιουγιού (η τοποθεσία που προτείνεται και σήμερα) η οποία και αυτή σταμάτησε μετά το πραξικόπημα του 1980. Η τρίτη έγινε το 1982 όταν έκανε την εμφάνιση της η καναδική εταιρεία ατομικής ενέργεια (AECL) προτείνοντας τη δημιουργία ενός αντιδραστήρα τύπου CANDU (δηλαδή Δευτερίου-Ουρανίου) 600 MW με προτεινόμενη τοποθεσία το Ακιουγιού. Άλλες προτάσεις στο παρελθόν ήταν της Γερμανικής Kraftwerk, με προτεινόμενη ισχύ 990 MW πάλι στο Ακιουγιού και βέβαια έκαναν την εμφάνισή τους και οι ΗΠΑ με την General Electric προτείνοντας ως τοποθεσία την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας.
Όλες αυτές οι απεγνωσμένες προσπάθειες πυροδοτούνται από τις αυξημένες ενεργειακές ανάγκες της Τουρκίας που έπονται του υψηλού ρυθμού αύξησης του πληθυσμού της (ασφαλώς τα πετρέλαια του Αιγαίου θα έλυναν αρκετά προβλήματα της Τουρκικής κυβέρνησης!). Οι ανάγκες της Τουρκίας για ηλεκτρισμό αυξήθηκαν και σύμφωνα με τα στοιχεία του 2007 το πετρέλαιο αποτελεί το 38% της εισαγόμενης ενέργειας της Τουρκίας έτσι ώστε κάθε φορά που το πετρέλαιο αυξάνει κατά ένα δολάριο το βαρέλι η Τουρκία επιβαρύνεται με 175 εκατομμύρια δολάρια (2007). Το συνολικό κόστος της εισαγόμενης ενέργειας της είναι (2005) 20 δισεκατομμύρια δολάρια από τα οποία 8,6 δισεκατομμύρια δολάρια ξοδεύονται για πετρέλαιο και 5,5 δισεκατομμύρια δολάρια για φυσικό αέριο.

Σχετικά με τις παλαιότερες προσπάθειες πυρηνικοποίησης της Τουρκίας αξίζει να αναφέρουμε τις θερμές φιλικές σχέσεις των πανίσχυρων στρατηγών Κενάν Εβρέν (Τουρκία) και Ζια-Ουλ-Χακ (Πακιστάν). Συγκεκριμένα η πρώτη προσπάθεια μεταφοράς πυρηνικής τεχνολογίας από την Τουρκία στο Πακιστάν έγινε το 1981 όταν οι ΗΠΑ απαγόρεψαν την μεταφορά ενός φορτίου μετατροπέων αξίας 30.000 δολ. για τον εμπλουτισμό Ουρανίου. Η πιο κραυγαλέα όμως επόμενη προσπάθεια της Τουρκίας έγινε το 1990 όταν η Αργεντινή επιχείρησε να πουλήσει στην πρώτη ένα αντιδραστήρα 25 MW που είναι πολύ μικρός για παραγωγή ενέργειας και πολύ μεγάλος για έρευνα. Ο αντιδραστήρας αυτός θα ενίσχυε τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τουρκίας (η ακόμη θα ακολουθούσε το δρόμο για το Πακιστάν) αν δεν επενέβαινε ο Αμερικανός Γερουσιαστής Τζων Γκλέν καταγγέλλοντας την Τουρκία ότι βοηθάει το πρόγραμμα εμπλουτισμού Ουρανίου του Πακιστάν.
Όσον αφορά την τοποθεσία εγκατάστασης του εργοστασίου στο Ακιουγιού δέν είναι καθόλου τυχαία. Ασφαλώς η περιοχή είναι σεισμογόνος αφού είναι πολύ κοντά στο ενεργό ρήγμα Ετσεμί και φυσικά το εργοστάσιο είναι υποκείμενο σε μια καταστροφή λόγω σεισμού (αν και η πιθανότητα καταστροφής σύγχρονου αντιδραστήρα και διαρροής ραδιενέργειας λόγω σεισμού είναι ελάχιστη αφού οι σημερινοί αντιδραστήρες κατασκευάζονται έτσι ώστε να αντέχουν σεισμούς οκτώ βαθμών της κλίμακας Richter). Η περιοχή αυτή λοιπόν προτάθηκε το 1974 αμέσως μετά την τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο και είναι στρατηγικής σημασίας.

Διαβάστε όλα τα στάδια της κατασκευής πυρηνικών  όπλων που μπορεί να ακολουθήσει η Τουρκία καθώς και το είδος των πυρηνικών όπλων που αναμένεται να κατασκευάσει μετά την έναρξη του πυρηνικού της προγράμματος στην μονογραφία του Ελληνικού Κέντρου Ελέγχου Όπλων που ακολουθεί